یعنی چه
این واژه اسم مفعول از ریشه عربی «ثبر» است و به کسی یا چیزی اشاره دارد که به طور کامل تباه و نابود شده و از هرگونه رحمت و خیر محروم مانده است. در فرهنگهای لغت تفسیری، حالتی از سقوط و پشیمانی شدید را میرساند.
تلفظ
این کلمه با فتح میم، سكون ثاء مثلثه، ضم باء و واو مدی قرائت میشود و در اصل عربی به صورت تنوین نصب تلفظ میگردد.
در جدول
در مسابقات شرح در متن و جدول کلمات متقاطع، این واژه ۶ حرفی به عنوان معادل ملعون، زیانکار یا تباهشده به کار میرود.
به انگلیسی
در برگردانهای انگلیسی متون دینی، برای رساندن عمق تباهی و عاقبت شوم از واژه Doomed یا Cursed استفاده میشود.
به عربی
این واژه خود ریشه اصیل عربی دارد و از ماده «ث ب ر» به معنی طرد کردن و بازداشتن از حق مشتق شده است.
به ترکی
در زبان ترکی برای بیان مفاهیم قرآنی مرتبط با این واژه، از تعابیر برگرفته از عثمانی استفاده میشود.
به فارسی
در ترجمه متون کهن فارسی، این کلمه را به صورتهای «سرنگون در آتش»، «زیانکار مطلق» و «مردمان نابود شده» ترجمه کردهاند.
در قرآن
در قرآن کریم، این کلمه به صورت منصوب «مَثْبُوراً» در پاسخ حضرت موسی (ع) به فرعون ذکر شده است: «وَإِنِّي لَأَظُنُّكَ يَا فِرْعَوْنُ مَثْبُورًا» (و ای فرعون، من تو را قطعاً هلاکشده میبینم). همچنین ریشه آن به صورت «ثُبور» ۴ بار دیگر در معنای فغان و واویلا به کار رفته است.
نماد چیست
این واژه در فرهنگ دینی و ادبی نماد پشیمانی شدید، بیبازگشت و فروپاشی نهایی انسان در برابر عذاب الهی است؛ وضعیتی که فرد تمام فرصتهای نجات را از دست داده باشد.
جمعبندی و توضیح کامل مثبورا
واژه «مثبورا» (مَثْبُور) یک صفت اصیل عربی از ریشه «ثَبَرَ» است که به معنای هلاکشده، نابودشده و محروم از خیر و رحمت به کار میرود. این کلمه در زبان فارسی به عنوان یک واژه مستقل و رایج کاربرد ندارد، بلکه بیشتر در متون دینی، تفاسیر قرآنی و ادبیات مذهبی دیده میشود.
شهرت اصلی این واژه به دلیل کاربرد آن در آیه ۱۰۲ سوره اسراء است، جایی که حضرت موسی (ع) در پاسخی قاطع به فرعون، عاقبت شوم، سقوط و هلاکت حتمی او را پیشبینی میکند. شکل دیگر این ریشه یعنی «ثبور» نیز در قرآن برای توصیف فغان و حسرت شدید دوزخیان استفاده شده است.
در مجموع، این کلمه بار معنایی بسیار سنگینی دارد و در جدول کلمات یا واژهنامهها دلالت بر نابودی کامل، خسران بیبازگشت و عاقبتِ تکبر و سرکشی در برابر حقیقت دارد.