یعنی چه
«قضاوتکننده» اسم فاعل ترکیبی از «قضاوت کردن» است. این واژه به فردی اشاره دارد که درباره رفتار، گفتار، نیت دیگران یا یک موضوع مشخص، به ارزیابی ذهنی پرداخته و نظر، رأی یا حکم قطعی صادر میکند.
مترادف
واژههایی مانند داور، حَکَم، دادرس و فصلکننده نزدیکترین برابرهای معنایی این کلمه هستند.
تلفظ
این واژه به صورت فتح قین، ضاد و الف، فتح واو و تاء ساکن، به همراه صفت فاعلی کُننده تلفظ میشود.
در جدول
پاسخ دقیق برای پرسش «قضاوتکننده» در جدول خود این عبارت با ۱۰ حرف است؛ اما کلماتی مثل داور و قاضی نیز کاربرد دارند.
به انگلیسی
در بافتار اخلاقی و منفی نیز از عبارت judgmental person برای کسی که دائم دیگران را قضاوت میکند استفاده میشود.
به عربی
این واژهها بسته به نقش نحوی در جمله به عنوان معادلهای عربی داوریکننده و قاضی به کار میروند.
در قرآن
خود واژه ترکیبی و فارسی «قضاوتکننده» در قرآن نیست، اما مشتقات ریشه عربی آن (ق-ض-ی) فراوان است؛ مانند آیه «وَاللهُ يَقْضِي بِالْحَقّ» (خداوند به حق حکم میکند). همچنین تعابیری مثل «خیر الحاکمین» به خداوند به عنوان بهترین داور اشاره دارد.
نماد چیست
در نمادشناسی، ترازو نشاندهنده عدالت و سنجش بیطرفانه، چشمِ بسته نشانگر بیطرفی کامل در صدور حکم، و چکش دادگاه یا شمشیر مظهر قدرت و قطعیت در اجرای حکم است.
جمعبندی و توضیح کامل قضاوت کننده
واژه ترکیبی «قضاوتکننده» از اسم مصدر عربی-فارسی «قضاوت» (برگرفته از ریشه عربی ق-ض-ی به معنی فیصله دادن و فرمان دادن) و صفت فاعلی فارسی «کننده» ساخته شده است. این کلمه در معنای نخست به کسی اشاره دارد که میان دو یا چند نفر یا در یک امر حقوقی و رسمی داوری میکند و حکم نهایی را صادر مینماید.
در کاربرد عامتر و روانشناختی، قضاوتکننده به فردی گفته میشود که درباره رفتار، گفتار، نیت یا شخصیت دیگران دست به ارزیابی ذهنی میزند و معیارهای خود را ملاک سنجش قرار میدهد. نمادهای سنتی این مفهوم مانند ترازو و چشمبسته، همگی بر لزوم بیطرفی و عدالت در فرآیند داوری تأکید دارند.