یعنی چه
این کلمه فعل نهی و از ریشه عربی است که به معنای بازگو کردن عیوب افراد در حضور آنها، خردهگیری، یا اشارهٔ تحقیرآمیز کلامی و کنایهای به کار میرود.
تلفظ
تلفظ صحیح این واژه با فتح ت، سکون ل، کسر م و ضم ز همراه با واو کشیده است.
در جدول
در جدولهای کلمات متقاطع، این واژه ۶ حرفی به عنوان پاسخ رمزهای قرآنی یا معادل عیبجویی و طعنهزنی مطرح میشود.
به انگلیسی
در برگردان انگلیسی عباراتی که منع از عیبجویی و ریشخند کنایهای دارند برای این کلمه استفاده میشوند.
به عربی
این واژه خود اصالتاً عربی (فعل مضارع مجزوم به خط بابت نهی) است و نزدیکترین معادلهای فعلی آن لا تعیبوا است.
به فارسی
از آنجا که این واژه یک فعل عربی وارداتی در متون مذهبی است، معادل دقیق فارسی آن در قالب جمله فعلی «خرده مگیرید» یا «طعنه نزنید» بیان میشود.
در قرآن
این کلمه در آیه ۱۱ سوره مبارکه حجرات به صورت نهی آمده است. نکته بلاغی و ظریف قرآن این است که میفرماید «خودتان را عیبجویی نکنید»؛ یعنی مؤمنان پیکر واحدی هستند و عیبجویی از دیگران، در واقع عیبجویی از خود انسان است.
نماد چیست
این واژه مفهوم یا نماد تصویری خاصی ندارد، اما در فرهنگ و اخلاق اسلامی نماد صیانت از حرمت افراد در جمع، منع شکستن شخصیت دیگران و حفظ انسجام اجتماعی است.
جمعبندی و توضیح کامل تلمزوا
واژه «تلمزوا» یک واژه مستقل فارسی نیست، بلکه فعلی عربی از ریشه «ل م ز» (لمز) است که به واسطه متون دینی و قرآنی وارد زبان و ادبیات مذهبی فارسی شده است. این فعل مضارع مخاطب در ساختار نهی، معنای «عیبجویی نکنید»، «طعنه نزنید» و «تحقیر نکنید» را افاده میکند و ریشه آن ناظر بر بازگو کردن عیوب افراد با کلام یا کنایه و اشاره است.
نمونه برجسته و اصلی کاربرد این واژه در آیه ۱۱ سوره حجرات است که خداوند مؤمنان را از خردهگیری و طعنهزدن به یکدیگر بازمیدارد. همخانوادههای این واژه مانند «لمز»، «لامز» و «لمزه» نیز همگی بر مفهوم عیبجویی دلالت دارند و در اصطلاح اخلاقی، این واژه یادآور ضرورت حفظ کرامت انسانی و پرهیز از شکستن حرمت افراد در روابط اجتماعی است.