معنی
سنگ خارا نوعی سنگ آذرین درونی (پلوتونیک) بسیار سخت، صلب و دانهدرشت است که عمدتاً از کانیهای کوارتز، فلدسپار و میکا تشکیل شده است. این سنگ به دلیل استحکام بالا، مقاومت در برابر سایش و تنوع رنگی، کاربرد گستردهای در صنعت ساختمانسازی و نماسازی دارد.
یعنی چه
عبارت سنگ خارا در زبان عامیانه و ادبی مجازاً به معنای پدیدهای فوقالعاده سخت، محکم و نفوذناپذیر است. همچنین هنگامی که برای انسان یا دل به کار میرود، به ویژگیهایی چون سنگدلی، بخل، بیرحمی و عدم انعطافپذیری اشاره دارد.
مترادف
متضاد
تلفظ
تلفظ صحیح این ترکیب به صورت [سَ نْ گِ خا را] (sange khārā) است که در آن 'خارا' واژهای اصیل و فارسی به معنای صخره و سنگ سخت میباشد.
در جدول
در جدولهای کلمات متقاطع، در پاسخ به راهنمای 'سنگ بسیار سخت' یا 'گرانیت'، کلماتی نظیر سنگ خارا (۷ حرف)، گرانیت (۵ حرف) یا خاره (۴ حرف) مد نظر طراحان است.
به انگلیسی
معادل دقیق علمی و رایج سنگ خارا در زبان انگلیسی Granite است. همچنین در زبان عربی به آن الجرانيت یا الصَّوان و در ترکی به آن Granit میگویند.
نماد چیست
سنگ خارا در فرهنگ و ادبیات فارسی نماد بارز سرسختی، نفوذناپذیری، پایداری و استقامت است. شاعران بزرگی همچون حافظ از این ترکیب برای نشان دادن بیرحمی و انعطافناپذیری معشوق یا روزگار استفاده کردهاند؛ مانند بیت معروف: 'دلبر که در کف او موم است سنگ خارا'.
جمعبندی و توضیح کامل سنگ خارا
سنگ خارا که در علم زمینشناسی امروزی با نام سنگ گرانیت شناخته میشود، یک واژه اصیل و پارسی است که ریشه در زبان پهلوی ساسانی دارد. این سنگ آذرین به دلیل داشتن ساختار متراکم و کانیهای سختی چون کوارتز و فلدسپار، از مقاومترین مصالح طبیعی به شمار میرود و کاربرد وسیعی در صنایع عمرانی دارد.
در بستر ادبیات و زبان مادری، سنگ خارا فراتر از یک اصطلاح زمینشناسی، به عنوان یک آرایه و نماد استعاری قدرتمند به کار میرود. این واژه تجسم عینی نفوذناپذیری، بیرحمی، استقامت و سنگدلی است و در تقابل با واژههای نرمی چون موم قرار میگیرد تا تضاد میان انعطاف و سرسختی را به زیباترین شکل به تصویر بکشد.