یعنی چه
بطنگویی یا شکمگویی یک تکنیک و هنر نمایشی است که در آن گوینده صدا را بهگونهای تولید میکند که شنونده تصور کند صدا از جایی دیگر، مانند درون شکم او یا یک عروسک (دمی) در نزدیکیاش، خارج میشود؛ در حالی که لبهای هنرمند کاملاً ثابت یا بدون حرکت محسوس باقی میمانند.
تلفظ
این کلمه از ترکیب واژهٔ عربی «بَطن» (به سکون ط و ن) به معنی شکم و واژهٔ فارسی «گویی» (از مصدر گفتن) ساخته شده است.
در جدول
در جدولهای متقاطع و شرح در متن، این اصطلاح به عنوان پاسخ برای پرسشهایی نظیر «هنر صحبت کردن از شکم» یا «تکلم بطنی» کاربرد دارد.
به انگلیسی
این واژه در زبان انگلیسی از ریشه لاتین venter (شکم) و loqui (صحبت کردن) گرفته شده است.
به عربی
در زبان عربی مدرن برای اشاره به این هنر از ترکیبهای ساختاری دقیقاً معادل با فارسی استفاده میشود.
به فارسی
سرهترین و آشناترین معادلهای فارسی برای این واژه، اصطلاحات «شکمگویی» و «اندرونهگویی» هستند که به خوبی ماهیت این واژه ترکیبی را نشان میدهند.
در قرآن
خود اصطلاح نمایشی «بطنگویی» در قرآن وجود ندارد. با این حال، ریشه واژه یعنی «بَطْن» بارها به دو معنای مادی و معنایی به کار رفته است؛ از جمله به معنی شکم مادران در آیه ۳۲ سوره نجم («فِي بُطُونِ أُمَّهَاتِكُمْ») و همچنین به معنی امر پنهان در آیه ۱۵۱ سوره انعام («مَا ظَهَرَ مِنْهَا وَمَا بَطَنَ»).
نماد چیست
در دوران باستان و یونان قدیم، این پدیده نمادی از سحر، پیشگویی و احضار ارواح بود، چرا که تصور میکردند موجوداتی غیبی از درون شکم فرد سخن میگویند. امروزه در هنرهای صحنهای، این تکنیک نماد توهم صوتی، مهارت بالای تقلید صدا و بازی با عروسکهای خیمهشببازی (Dummies) است.
جمعبندی و توضیح کامل بطن گویی
بطنگویی که در زبان عامیانه بیشتر به «شکمگویی» معروف است، یک هنر نمایشی و تکنیک صوتی بسیار ظریف است. در این هنر، فرد گوینده بدون اینکه عضلات صورت و بهویژه لبهای خود را به صورت مشهود تکان دهد، اقدام به صحبت کردن میکند. این کار خطای شنیداری و دیداری جالبی برای مخاطبان ایجاد میکند، بهطوری که تصور میشود صدا از درون شکم هنرمند یا از دهان عروسکی که در دست دارد خارج میشود.
از نظر ریشهشناسی، این واژه ترجمه تحتاللفظی اصطلاح لاتین Ventriloquism است و نباید آن را با واژه «باطنگویی» (به معنی بیان مفاهیم درونی و تأویلی متون دینی و عرفانی) اشتباه گرفت. بطنگویی کاملاً به ساختار فیزیکی ادا کردن کلمات از درون اندامهای صوتی بدون حرکت لبها اشاره دارد.
در گذشتههای دور، این مهارت جنبهای رازآلود و ماوراءالطبیعه داشت و مردم تصور میکردند شخص با اجنه یا ارواح در ارتباط است. اما امروزه این هنر جایگاه ویژهای در کمدیهای استندآپ، برنامههای کودک و نمایشهای صحنهای بینالمللی دارد و هنرمندان این رشته با هماهنگی دقیق بین حرکات دست عروسک و صدای خود، تماشاگران را سرگرم میکنند.