یعنی چه
واژه «اشرق» یک فعل به معنی تابیدن، درخشیدن و روشن شدن است. واژه «مشرق» یک اسم مکان و جهت جغرافیایی به معنای خاور، مطلع و محل برآمدن و طلوع خورشید است. در اصطلاح عامیانه، ترکیب این دو با هم گاهی کنایه از سراسر جهان و همهجا دارد.
تفهیم تلفظ
کلمه اول به صورت «اَشرَقَ» (فتحه روی الف و ر) تلفظ میشود که یک فعل ماضی است. کلمه دوم به صورت «مَشرِق» (فتحه روی میم و کسره زیر ر) خوانده میشود که اسم مکان است.
در جدول
این عبارت در جدولهای کلمات متقاطع دقیقاً ۹ حرف دارد. اگر به صورت مجزا پرسیده شود، پاسخ مشرق یا خاور ۴ حرفی است.
به انگلیسی
برای فعل اشرق از واژههایی مانند Shone یا Radiated و برای اسم مشرق از اصطلاحات جغرافیایی East یا Orient استفاده میشود.
به عربی
هر دو واژه ریشه عربی دارند. اشرق به معنای روشن شدن و نور افشاندن است و مشرق به عنوان اسم مکان جهت شرق را نشان میدهد.
به فارسی
برگردان دقیق فارسی این کلمات شامل «درخشید» و «روشن شد» برای بخش اول، و «خاور»، «شرق» یا «جای برآمدن آفتاب» برای بخش دوم است.
در قرآن
این ریشه ۱۷ بار در قرآن آمده است. فعل آن در آیه «وَأَشْرَقَتِ الْأَرْضُ بِنُورِ رَبِّهَا» (زمین به نور پروردگارش روشن شد) و اسم آن به صورت مفرد، تثنیه و جمع (مشارق) برای بیان مالکیت خدا بر جهات و طلوعگاهها به کار رفته است.
نماد چیست
در فرهنگ اسلامی و به ویژه در حکمت اشراق سهروردی، مشرق و اشراق نماد نوزایی، امید، مبدأ آفرینش، عقل و آگاهی راستین است که در مقابل مغرب (نماد جهان ماده و تاریکی) قرار میگیرد.
جمعبندی و توضیح کامل اشرق و مشرق
عبارت «اشرق و مشرق» از ریشه سه حرفی عربی «ش ر ق» مشتق شده است که مفهوم محوری آن با نور، روشنایی و طلوع خورشید پیوند دارد. واژه اشرق به جنبه فعلی و پدیده تابش و درخشش اشاره میکند، در حالی که مشرق به عنوان یک اسم، مکان و جهت جغرافیایی طلوع آفتاب یعنی خاور را توصیف مینماید.
این دو واژه در ادبیات قرآنی و عرفانی جایگاه بسیار برجستهای دارند. در قرآن کریم از روشنایی زمین به نور الهی با این ریشه یاد شده و در حکمت اشراق، مشرق نمادی از جهان مجردات، معرفت شهودی، عقل و آگاهی ناب به شمار میرود که انسان به سوی آن رهسپار میشود.
در کاربردهای روزمره و ادبی زبان فارسی، ترکیب این دو کلمه گاه به صورت کنایهای برای اشاره به همهجا، سراسر گیتی و تمام نقاطی که نور خورشید بر آنها میتابد استفاده میشود و بار معنایی مثبت، روشن و امیدبخشی را تداعی میکند.