یعنی چه
در اصطلاح عمومی، این ترکیب به هر مار بسیار سمی، کشنده و زهرآگین (مانند افعی) اطلاق میشود که زهر سهمگینی دارد. در اصطلاح دقیق زیستشناسی و جانورشناسی، نام اختصاصی گونهای از افعیهای بسیار بزرگ و بومی آفریقا به نام علمی Bitis gabonica (افعی گابون) است که بلندترین دندانهای نیش و بیشترین مقدار تزریق زهر را در میان تمام مارها داراست.
تلفظ
تلفظ این ترکیب به صورت «مارِ زَهْرافْکَن» (mār-e zahr-afkan) است که از دو جزء «مار» و صفت فاعلی «زهرافکن» تشکیل شده است.
در جدول
پاسخ دقیق برای این مدخل در جدول «مار زهرافکن» است که دقیقاً ۱۰ حرف دارد. همچنین گزینههایی مانند افعی گابون نیز ممکن است مد نظر باشد.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی برای اشاره به گونهٔ خاص زیستشناسی آن از Gaboon viper و برای مفهوم عام مار سمی از venomous snake استفاده میشود.
به ترکی
در زبان ترکی استانبولی به گونهٔ خاص آن Gaboon engereği و در معنای عام کلمه به آن zehirli yılan میگویند.
به فارسی
معادلهای فارسی و واژگان مترادف برای این اصطلاح شامل افعی، مار زهرآگین، افعی سمی، دیومار و اژدها (در متون کهن) است.
در قرآن
ترکیب «مار زهرافکن» در قرآن وجود ندارد. با این حال، کلمات عمومی مرتبط با مار مانند «ثُعْبان» (مار بزرگ/اژدها)، «حَیَّة» و «جَانّ» در داستان حضرت موسی (ع) به کار رفتهاند.
نماد چیست
در فرهنگ عامه و نمادشناسی حیاتوحش، این جانور به دلیل استتار فوقالعادهاش نماد خطر پنهان، مرگ بیصدا و قدرت مرگبار است. در ادبیات عرفانی نیز گاهی نمادی از وسوسه یا نفس اماره به شمار میرود.
جمعبندی و توضیح کامل مار زهرافکن
«مار زهرافکن» یک ترکیب وصفی و صفت فاعلی در زبان فارسی است که در دو سطح معنایی کاربرد دارد. در مفهوم عام و ادبی، به هر نوع مار بسیار سمی، افعی کشنده و خطرناک که زهر خود را تزریق میکند یا میافشاند اشاره دارد. ساختار این واژه از «زهر» و بن مضارع «افکندن» تشکیل شده و به معنای افشاننده یا تزریقکننده زهر است.
در اصطلاح علمی و جانورشناسی، این کلمه به عنوان نام اختصاصی برای «افعی گابون» (Bitis gabonica) شناخته میشود؛ ماری تنومند و بومی آفریقا که به داشتن بلندترین دندانهای نیش و بیشترین میزان ترشح زهر در میان تمامی مارهای جهان شهرت دارد. این موجود به دلیل استتار بینظیرش در طبیعت، نمادی از خطر پنهان و مرگ آنی است.