یعنی چه
این اصطلاح یک مصدر مرکب کنایی و قدیمی در زبان فارسی است و به حالتی اشاره دارد که موهای بدن به دلیل هیجان، وحشت یا سرمای شدید مانند تیغ، راست و عمود میایستند.
تلفظ
تلفظ صحیح این عبارت به صورت مصوت کوتاه «بِ» در ابتدا و سپس واژههای «تیغ» و «خاستن» (به معنی بلند شدن) است.
در جدول
پاسخ ۹ حرفی جدول برای کنایه از راست شدن و سیخ شدن موی بدن، «بتیغ خاستن» است.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی برای این حالت زیستشناختی و حسی از اصطلاحات فوق استفاده میشود.
به عربی
در زبان عربی حالت لرزش بدن و سیخ شدن موها را با واژه اقشعرار توصیف میکنند.
به فارسی
معادلهای امروزی و رایج این عبارت قدیمی در زبان فارسی شامل «راست شدن موی تن» و «مو به تن سیخ شدن» است.
در قرآن
خود عبارت «بتیغ خاستن» در قرآن نیامده، اما اصطلاح قرآنی «تَقْشَعِرُّ مِنْهُ جُلُودُ الَّذِینَ یَخْشَوْنَ رَبَّهُمْ» به همین مفهومِ سیخ شدن مو و به لرزه درآمدن پوست از ابهت و ترس الهی اشاره دارد.
نماد چیست
این حالت در ادبیات و رفتارشناسی نمادی از غلیان شدید احساسات، ترسِ آمیخته با ابهت، یا واکنش طبیعی بدن به تغییرات ناگهانی دما و حالات روحی است.
جمعبندی و توضیح کامل بتیغ خاستن
عبارت «بتیغ خاستن» یک مصدر مرکب کنایی و از اصطلاحات کهن زبان فارسی است که در واژهنامههایی نظیر لغتنامه دهخدا و ناظمالاطباء به معنای راست شدن و سیخ شدن موی بدن بر اثر عواملی چون ترس، وحشت، سرما یا هیجان ثبت شده است. وجه تسمیه این عبارت ساختار تصویری آن است؛ به طوری که موهای تن از شدت شوک یا سرما به سانِ تیغ، تیز و عمود میایستند.
این اصطلاح در فارسی امروزی کمتر به این صورتِ مصدری به کار میرود و جای خود را به کنایهٔ رایجِ «مو به تن سیخ شدن» داده است. همچنین از نظر معنایی و زیستشناختی با واژگانی نظیر Goosebumps در انگلیسی و تقشعر (اقشعرار) در عربی که در قرآن کریم نیز برای توصیف ابهت الهی به کار رفته، همپوشانی کامل دارد.