یعنی چه
عبارت «ممالک بیگانه» یک ترکیب وصفی است که به تمامی کشورها، دولتها و سرزمینهایی اشاره دارد که غیرخودی محسوب میشوند و خارج از مرزهای ملی و سیاسی کشور مادری یا وطن فرد قرار گرفتهاند.
تلفظ
واژهٔ ممالک به فتح میم اول و مکسور بودن میم دوم (مَمَالِک) و بیگانه به کسر گاف و هاء غیرملفوظ تلفظ میشود.
در جدول
در جدولهای کلمات متقاطع، در پاسخ به راهنمای «کشورهای خارجی» یا «بلاد اجنبی»، عبارت ۱۱ حرفی «ممالک بیگانه» به کار میرود.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی متداولترین معادل برای این واژه Foreign countries است و در بافتهای حقوقی یا ادبی قدیمیتر از تعابیری همچون Alien nations نیز استفاده میشود.
به عربی
در زبان عربی از ترکیبهای وصفی البلاد الأجنبیة یا الدول الأجنبیة برای اشاره به قلمروهای خارجی استفاده میشود.
به فارسی
در زبان فارسی سره یا عبارات معادل نزدیک، میتوان از واژههایی چون «کشورهای خارجی»، «سرزمینهای دگر» یا «انیران» (در متنهای اساطیری/تاریخی حماسی در تقابل با ایران) استفاده کرد. متضاد این ترکیب نیز «کشور خودی»، «وطن» و «سرزمین مادری» است.
در قرآن
ترکیب خاص «ممالک بیگانه» یا واژه «ممالک» در قرآن کریم به کار نرفته است. با این حال، ریشه عربی کلمه ممالک (م-ل-ک) به صورت واژههای دیگری نظیر مُلک، مَلِک و مملوک بارها در آیات مختلف ذکر شده است.
نماد چیست
در متون سیاسی، اجتماعی و ادبی، ممالک بیگانه نمادی از «دیگری» بودن، غربت، دوری و نظامهای فرهنگی و سیاسی غیرخودی است. این واژه در بافتهای تاریخی (مانند دوره قاجار) گاه بار احساسیِ دوری یا لزوم حفظ مرزهای ملی در برابر بیگانگان را تداعی میکند.
جمعبندی و توضیح کامل ممالک بیگانه
ترکیب وصفی «ممالک بیگانه» از دو جزء عربی و فارسی تشکیل شده است؛ واژه اول یعنی «ممالک» جمع مکسر مملکت (عربی) و واژه دوم یعنی «بیگانه» ریشه در پارسی میانه (bēgānag) دارد. این عبارت در مجموع به معنای قلمروها، دولتها و سرزمینهایی است که خارج از محدوده مرزهای جغرافیایی و حاکمیت ملی کشور مادری فرد قرار دارند و مترادف کلمه «کشورهای خارجی» است.
این اصطلاح در اسناد تاریخی، متون سیاسی قدیمی و ادبیات معاصر کاربرد فراوانی داشته و بیش از هر چیز مفهوم غربت، تقابل خودی با غیرخودی و دوری از وطن را متبادر میکند. اگرچه در قرآن کریم این ترکیب یا جمع مکسر ممالک وجود ندارد، اما تکواژههای همریشه با آن در زبان عربی مکرراً دیده میشود.
امروزه در کاربردهای عمومی و حل جدول، این عبارت یا معادلهای آن نظیر دول اجنبی به عنوان پاسخهای پرکاربرد شناخته میشوند و معادلهای مستقیم دقیق در زبانهای انگلیسی (Foreign countries) و عربی (البلاد الأجنبیة) دارند.