یعنی چه
واژه «ذاخر» در اصل یک صفت فاعلی عربی است و به کسی یا چیزی اشاره دارد که در حال جمعآوری، انباشتن یا پسانداز کردن مال، غذا یا هر شیء ارزشمند دیگری برای روز مبادا است. در برخی منابع کهن لغوی، این کلمه مجازاً به معنای فربه، چاق و پرگوشت نیز به کار رفته است.
تلفظ
تلفظ صحیح این واژه در زبان مبدأ (عربی) به صورت «ذَاخِر» (با فتح ذال و کسر خاء) است که در زبان فارسی نیز با همین آوا اما با تلفظ همخوانهای بومی خوانده میشود.
در جدول
در کلمات متقاطع، اگر طراح جدول به دنبال کلمهای ۴ حرفی با مفهوم «ذخیرهکننده»، «پساندازکننده» یا «چاق و فربه» باشد، واژه «ذاخر» پاسخ صحیح و دقیق خواهد بود.
به انگلیسی
برای انتقال مفهوم این واژه در زبان انگلیسی، از اصطلاحاتی استفاده میشود که به عمل ذخیره، حفظ یا انبار کردن کالا و سرمایه اشاره دارند.
به عربی
از آنجا که خود واژه «ذاخر» ریشه عربی دارد، مترادفهای آن در زبان عربی شامل کلماتی چون المُدَّخِر و المُوفِّر است که مفهوم جمعآوری برای آینده را میرسانند.
به فارسی
برابرهای مستقیم این واژه در زبان فارسی روان شامل «اندوختهکننده»، «گنجور»، «پساندازکننده» و «ذخیرهکننده» هستند که همگی بر مفهوم نگاه داشتن مال برای روزهای آینده دلالت میکنند.
در قرآن
عین صیغه مفرد «ذاخر» در متن قرآن کریم یافت نمیشود؛ با این حال، فعل همخانواده آن یکبار در آیه ۴۹ سوره آل عمران از زبان حضرت عیسی (ع) به کار رفته است: «...وَأُنَبِّئُكُمْ بِمَا تَأْكُلُونَ وَمَا تَدَّخِرُونَ فِي بُيُوتِكُمْ...» که به معنای «و شما را از آنچه میخورید و آنچه در خانههایتان ذخیره میکنید، خبر میدهم» میباشد.
نماد چیست
این واژه در ادبیات و فرهنگ عامه نماد اسطورهای خاصی ندارد، اما از دیدگاه معنایی بار مثبتی از عقل معاش، آیندهنگری، حفظ دارایی و نمادی از اندوختهها و گنجهای پنهان مادی یا معنوی را با خود به همراه دارد.
جمعبندی و توضیح کامل ذاخر
واژه «ذاخر» یک وامواژه صفت فاعلی مشتق از ریشه عربی «ذ-خ-ر» است که در فارسی معیار کاربرد روزمره و مستقل چندانی ندارد و بیشتر در متون کهن، ادبی یا لغتنامهها دیده میشود. معنای بنیادین آن به عمل حفظ، نگهداری و پسانداز کردن اشیاء یا اموال برای زمان نیاز در آینده بازمیگردد و در کنار آن، معنای فرعی «فربه و چاق» نیز در لغتنامه دهخدا برای آن ثبت شده است.
این کلمه اگرچه به همین شکل ساختاری در قرآن مجید ذکر نشده، اما ریشه و افعال همخانواده آن مانند «تَدَّخِرُونَ» در آیات قرآنی برای اشاره به ذخیرهسازی مایحتاج زندگی به کار رفتهاند. در طراحی جدول کلمات متقاطع، این واژه یک پاسخ کلیدی ۴ حرفی برای راهنماییهایی نظیر «ذخیرهکننده» محسوب میشود.