معنی
«عهد و پیمان» به معنای قرارداد، میثاق، قولِ محکم و تعهد الزامآور میان دو یا چند طرف است. در کاربرد گستردهتر، به التزام اخلاقی، حقوقی یا دینی برای انجام یا ترک کاری نیز گفته میشود.
یعنی چه
این عبارت ترکیبی به مفهوم التزام به یک توافق، قول و قرار، شرط، میثاق، معاهده و وفاداری به انجام یا عدم انجام کاری مشخص است که بار حقوقی، اخلاقی یا عرفی دارد.
مترادف
واژههای هممعنی که برای رساندن این مفهوم به کار میروند شامل پیمان، میثاق، قرارداد، قول و قرار، تعهد، سوگند، وعده، عقد و بیعت هستند.
متضاد
واژههای متضاد و مخالف این مفهوم عبارتند از بیوفایی، نقض عهد، خیانت، شکستن پیمان، عهدشکنی، پیمانشکنی و غدر.
تلفظ
تلفظ این ترکیب عطفی به صورت «عَهد وَ پَیماﻥ» است که واژه اول ریشه عربی و واژه دوم ریشه پارسی میانه دارد.
در جدول
در جدولهای متقاطع، پاسخ این عبارت با توجه به تعداد حروف خواسته شده مشخص میشود و خود عبارت «عهد و پیمان» دقیقاً دارای ۹ حرف است.
به انگلیسی
معادلهای بینالمللی و انگلیسی این واژه بسته به سیاق متن شامل کلمات Covenant ،Pact ،Treaty ،Promise ،Commitment و Pledge است.
در قرآن
واژه «عهد» بیش از ۴۰ بار در قرآن به کار رفته است. در قرآن عهد شامل پیمان با خدا، پیمان میان انسانها و تعهدات اخلاقی است؛ مانند آیه ۳۴ سوره اسراء «وَأَوْفُوا بِالْعَهْدِ ۖ إِنَّ الْعَهْدَ كَانَ مَسْئُولًا» (به عهد خود وفا کنید، که از عهد سؤال میشود).
جمعبندی و توضیح کامل عهد و پیمان
ترکیب «عهد و پیمان» یک ترکیب عطفی زیبا از دو زبان عربی و فارسی است؛ واژه «عهد» ریشه عربی داشته و به معنای نگهداری و مراعات پیدرپی چیزی است و واژه «پیمان» از ریشه پارسی میانه (پهلوی) به معنی اندازه گرفتن و پیمودن مشتق شده است. کنار هم قرار گرفتن این دو واژه از نظر معنایی یک تکرار تأکیدی (tautology) ایجاد میکند تا بر استحکام، اهمیت و تزلزلناپذیری یک تعهد پافشاری کند.
این مفهوم در فرهنگ، ادبیات و دین جایگاه والایی دارد؛ در قرآن کریم به عنوان یک وظیفه مسئولیتآور بر برآوردن آن تاکید شده و در فرهنگ اساطیری ایران باستان نیز «ایزد مِهر» نگهبان و قاضیِ عهد و پیمانها بوده است. امروزه در ابعاد حقوقی، سیاسی و اجتماعی، نماد وفاداری، مسئولیتپذیری و مشروعیتِ روابط میان انسانها به شمار میرود.