یعنی چه
پیروی کورکورانه به معنای تبعیت و اطاعتِ صرف، نسنجیده و غیرانتقادی از دستورات، ایدهها یا اشخاص است؛ بهطوریکه فرد بدون هیچگونه آگاهی، بصیرت و سنجش عقلانی، رفتار یا گفتار دیگران را الگو قرار میدهد.
تلفظ
این ترکیب از دو واژهٔ «پیروی» (با کسر واو مضاف) و «کورکورانه» (به معنای نابینایانه و بدون دید فکری) تشکیل شده است.
در جدول
در کلمات متقاطع، پاسخ این عبارت دقیقاً واژهٔ «پیروی کورکورانه» با ۱۴ حرف است. از دیگر تعابیر مشابه میتوان به انقیاد محض یا تقلید عامیانه اشاره کرد.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی برای رساندن این مفهوم از اصطلاحات فوق و همچنین واژه نمادین Sheeple behavior (رفتار گوسفندوار/توده بیفکر) استفاده میشود.
به عربی
در متون عربی عباراتی همچون «عَلَی العَمیٰاء» نیز به کار میرود که دقیقاً به معنای انجام دادن کاری بدون بصیرت و با چشمِ بسته است.
به فارسی
واژگان و ترکیبات جایگزین در زبان فارسی شامل تقلید عامیانه، تعصب خشک، تبعیت بیدلیل، تسلیم و متابعتِ محض هستند که همگی بار معناییِ نبودِ استقلال فکری را دوش میکشند.
در قرآن
اگرچه این عبارت فارسی در قرآن نیست، اما مفهوم آن تحت عنوان تقلید مذموم بارها تقبیح شده است؛ مانند آیه ۱۷۰ سوره بقره که قوم جاهل میگفتند ما از آنچه پدرانمان را بر آن یافتیم پیروی میکنیم، حتی اگر پدرانشان چیزی نمیفهمیدند و هدایت نیافته بودند.
نماد چیست
در نمادشناسی، «چشمبند» نشاندهنده نداشتن دید و آگاهی فکری، «زنجیر» نماد وابستگی فکری و در روانشناسی اجتماعی مدرن، «حرکت گلهای» نماد حرکتِ بیچونوچرا به دنبال توده بدون سنجش عقلانی است.
جمعبندی و توضیح کامل پیروی کورکورانه
پیروی کورکورانه اصطلاحی است فکری و اجتماعی که به تبعیتِ مطلق، بیچونوچرا و عاری از هرگونه سنجشگری و خردورزی اشاره دارد. این مفهوم هنگامی رخ میدهد که فرد یا جامعه، استقلال فکری خود را کنار گذاشته و آرا، عقاید یا دستورات دیگران را بدون فرآیند نقد و ارزیابی درونی پذیرا شود. ریشه این واژه در فارسی نشاندهنده دنبال کردن کسی با چشمانی بسته و بدون داشتن دید و بصیرت است.
این نوع فرمانبرداری در تمام مکاتب فکری و دینی مورد سرزنش قرار گرفته است؛ چرا که کرامت انسانی و قوه عاقله را تعطیل میکند. در متون اسلامی و قرآن کریم نیز از این پدیده در قالب «آباءپرستی» و تقلید جاهلانه از گذشتگان با لحنی تند یاد شده و انسانها به تفکر، تدبر و خردورزی مستقل دعوت شدهاند.
نمادهایی چون چشمبند در هنر و اصطلاحاتی مانند رفتار گلهای در جامعهشناسی مدرن، بازتابدهنده خطرات این پدیده در گمراهی جوامع بشر هستند. در مقابل این جریان، مفاهیمی چون خردورزی، تفکر مستقل، تفکر انتقادی و تقلید عالمانه قرار دارند که مایه رشد فکری فرد میشوند.