معنی
واژه گدای (یا گدا) به فردی اشاره دارد که به دلیل فقر و نیازمندی شدید، برای گذران زندگی خود از دیگران پول، غذا یا کمکهای مادی درخواست میکند. این واژه در معنای مجازی و عامیانه به افراد خسیس و ممسک نیز اطلاق میشود.
یعنی چه
این کلمه در زبان فارسی به مفهوم نیازمندی مطلق و تکدیگری است؛ یعنی شخص پناهندهشده به دست دیگران برای رفع نیازهای اولیه زندگی که وجهه فرهنگی و اجتماعی خاصی را در ادبیات و جامعه تداعی میکند.
مترادف
این واژهها همگی بر مفهوم فقر، احتیاج مادی و عمل تکدیگری دلالت دارند.
متضاد
این کلمات نشاندهنده دارایی، مالداری، استغنا و بینیازی مادی هستند.
جمله سازی
در جدول
در جدولهای کلمات متقاطع، برای راهنمای واژههایی چون نیازمند یا تکدیگر، کلمه «گدای» با ۴ حرف به عنوان یک پاسخ دقیق و اصیل شناخته میشود.
به انگلیسی
واژه Beggar رایجترین معادل برای گدا در زبان انگلیسی است که به شخص تکدیگر اشاره دارد.
نماد چیست
در فرهنگ و ادبیات فارسی، واژه گدای نماد دوجانبهای دارد. از یک سو مظهر فقر، وابستگی و تقاضای مادی است و از سوی دیگر در عرفان و ادبیات سنتی، نماد فروتنی، خاکساری و بینیازی از تعلقات دنیوی (در برابر غنای الهی) به شمار میرود. همچنین در وجه منفی عامیانه، کنایه از طمعکاری و خساست شدید است.
جمعبندی و توضیح کامل گدای
واژه «گدای» یا «گدا» ریشهای کهن در زبانهای ایرانی و هندواروپایی دارد و در اوستایی به معنای خواستن و خواهش کردن به کار میرفته است. این کلمه در وهله اول به فردی اطلاق میشود که به دلیل تنگدستی شدید مادی، برای گذران امورات روزمره خود دست نیاز به سوی دیگران دراز میکند و به تکدیگری میپردازد.
در ادبیات فارسی، این واژه بار معنایی عمیقی پیدا کرده است؛ شعرا و عارفان بارها از مفهوم گدایی درگاه حق برای نشان دادن تسلیم و فروتنی انسان در برابر آفریدگار استفاده کردهاند. در مقابل، در نگاه اجتماعی و اخلاقی، نگاهی توأم با آسیبشناسی به این پدیده وجود دارد و در اصطلاحات عامیانه نیز گاهی به عنوان کنایهای برای افراد خسیس استفاده میشود.