یعنی چه
واژه استطراب در لغت به معنای طلب کردن شادی، نشاط و طرب است. همچنین در متون کهن لغوی، به معنای خاصِ به حرکت آوردن شتر به وسیلهٔ سرود و آواز خواندن (حدیخوانی) نیز به کار رفته است.
تلفظ
این واژه مصدری از باب استفعال است و به صورت اِستِطْـراب تلفظ میشود.
در جدول
در پاسخ به سوالات جدول با موضوع طربخواهی، شادمانیخواهی یا آوازخوانی برای شتر، کلمه ۷ حرفی «استطراب» مد نظر است.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی با توجه به بافت متن میتوان از ترکیبات مربوط به طلب نشاط و لذت زیباییشناختی استفاده کرد.
به عربی
این واژه اصالتاً عربی است و در خود این زبان نیز به معنی روی آوردن به طرب یا به حرکت درآوردن شتر با آواز به کار میرود.
به فارسی
برابرهای پارسی این واژه شامل مفاهیمی چون شادیخواهی، جستجوی نشاط، خوشباشی و طربجویی است که تمایل انسان به سرور را نشان میدهد.
در قرآن
واژه «استطراب» و حتی ریشه اصلی آن یعنی «طرب» و مشتقاتش، در متن قرآن مجید به کار نرفتهاند و بیشتر کاربرد ادبی، لغوی و موسیقایی دارند.
نماد چیست
این کلمه نماد و مظهر تمایل روان به سمت شادی، شور و وجد هنری یا موسیقیایی است و در ادبیات عرفانی گاه نزدیک به حال جذبه و طرب درونی تعبیر میشود.
جمعبندی و توضیح کامل استطراب
واژه «استطراب» یک مصدر عربی از باب استفعال است که از ریشه سهحرفی «ط-ر-ب» مشتق شده است. معنای اصلی و بنیادین آن در لغتنامههای معتبری چون دهخدا و عمید، طرب خواستن، شادمانیخواهی و طلب کردن نشاط و سرور است. این کلمه به خوبی روحیه جستجوگری انسان برای دستیابی به حالات خوش و به دور از اندوه را بازگو میکند.
علاوه بر معنای عامِ نشاططلبی، این واژه در فرهنگهای لغت کاربرد کهن و جالب دیگری نیز دارد که عبارت است از «به حرکت آوردن شتر به وسیله سرود و آواز خواندن». در حقیقت، این معنا به سنتِ «حدیخوانی» در میان کاروانهای عرب اشاره دارد که با آواز خوش، مرکب را به وجد آورده و به حرکت سریعتر وا میداشتند.
اگرچه این واژه در زبان فارسی معیارِ امروز بسیار کمکاربرد و نادر است و در متون دینی مانند قرآن کریم نیز سابقهای ندارد، اما از منظر ادبی و ریشهشناختی، اصطلاحی دقیق برای توصیف حالتِ طلبِ شور، وجد موسیقایی و هیجانهای زیباییشناختی به شمار میرود.