خدها یعنی چه؟

جمع‌بندی و توضیح کامل خدها

واژهٔ «خدها» شکل جمع کلمهٔ «خد» همراه با نشانهٔ جمع فارسی است که به معنای گونه‌ها، رخسارها و چهره‌ها به کار می‌رود. هرچند این ترکیب به صورت یک مدخل مستقل و مجزا در لغت‌نامه‌های کهن ضبط نشده است، اما ریشهٔ مفرد آن (خَد) اصالتی عربی دارد و از طریق متون ادبی و اشعار کلاسیک به وفور وارد زبان فارسی شده است.

این واژه در فرهنگ قرآنی نیز به صورت مفرد در آیهٔ ۱۸ سورهٔ لقمان («وَلَا تُصَعِّرْ خَدَّكَ لِلَّاسِ») به کار رفته که به معنای رو برگرداندن از روی تکبر است. در شعر و ادب پارسی، خد و خدها همواره استعاره‌ای از زیبایی، طراوت و رخسار گلگون معشوق بوده و در اصطلاحات جدول کلمات متقاطع نیز به عنوان یک پاسخ چهار حرفی برای کلماتی نظیر گونه‌ها یا صورت‌ها شناخته می‌شود.