یعنی چه
این عبارت در واقع یک واژه مستقل نیست، بلکه در متون کهن و اشعار فارسی، حرف اضافه «از» به صورت مخفف («ز») به کلمه «چنگ» (به معنی دست یا پنجه) متصل شده است.
تلفظ
تلفظ صحیح این ترکیب با کسره روی حرف اول و فتح روی حرف دوم است.
در جدول
در جدولهای کلمات متقاطع، این عبارت به عنوان یک ترکیب ۴ حرفی شعری و کهن شناخته میشود.
به انگلیسی
برگردان انگلیسی این عبارت دلالت بر رهایی یا خروج از چنگال و کنترل کسی دارد.
به ترکی
در زبان ترکی استانبولی این مفهوم به معنی «از پنجه او» یا «از دست او» ترجمه میشود.
به فارسی
معادل روان و امروزی این ترکیب در زبان فارسی معیار، عبارت «از دست» یا «از رهاییِ قدرتِ کسی» است.
نماد چیست
در ادبیات حماسی و غنایی، افتادن چیزی «زچنگ» یا رها شدن از آن، نمادی از تسلیم شدن، شکست یا متقابلاً رهایی از بند اسارت است.
جمعبندی و توضیح کامل زچنگ
عبارت «زچنگ» واژهای مستقل، اصیل یا ریشهدار در لغتنامههای معتبر زبان فارسی (مانند دهخدا، معین و عمید) نیست. این ساختار در حقیقت حاصل ادغام و مخففسازی حرف اضافه «از» به صورت «ز» و اتصال آن به واژه «چنگ» در اشعار و متون کهن فارسی است تا وزن شعر حفظ شود؛ مانند مصراع معروف «بیفکند بهرام خنجر زچنگ» که به معنای انداختن خنجر از دست است.
بنابراین، ریشه اصلی این عبارت به پیشوند پهلوی (az) و واژه چنگ (čang) بازمیگردد. اگر این کلمه در طرح سوالات جدول مد نظر باشد، پاسخ دقیق همان شکل سرهمشده یعنی «زچنگ» با ۴ حرف است که به خروج از سلطه، پنجه یا اختیار کسی دلالت دارد.