دغدغه یعنی چی؟ معنی، مترادف، متضاد و هم خانواده آن

معنی

در زبان فارسی امروز، دغدغه به حالت ناآرامی و مشغلهٔ فکری اشاره دارد که ناشی از اهمیت دادن به یک مسئله یا ترس از آینده است. در متون قدیمی معانی مادی دیگری مانند غلغلک یا خارش گلو نیز برای آن ذکر شده که امروزه کاملاً منسوخ شده است.

یعنی چه

وقتی می‌گوییم کسی دغدغه دارد، یعنی ذهن او به طور مداوم درگیر حل یک مسئله، بهبود یک وضعیت یا پیشگیری از یک خطر است. این واژه اغلب بار مثبتی از جنس تعهد و اهمیت دادن را نیز با خود حمل می‌کند.

مترادف

این کلمات همگی بیانگر حالات مختلف ناآرامی ذهنی و فکری هستند که با مفهوم دغدغه شباهت ساختاری و معنایی دارند.

متضاد

کلماتی که نشان‌دهندهٔ رهایی از بار فکری، سکون ذهنی و نبودِ هرگونه تشویش و نگرانی هستند.

هم خانواده

با توجه به ساختار رباعی مجرد این واژه در ریشهٔ اصلی، مشتقات فعلی مرسومی در فارسی ندارد و بیشتر با افزودن پسوندها یا به صورت ترکیب با افعال معین (مثل دغدغه داشتن) به کار می‌رود.

ریشه

این واژه از نظر اشتقاقی ریشهٔ عربی دارد و در اصل به معنای تحریک کردن و غلغلک دادن بوده است. با این حال، استفاده از آن در معنای «اضطراب و تشویش خاطر» حاصل تصرف ذهنی فارسی‌زبانان است و در این مفهوم، یک اصطلاح اصیل فارسی به شمار می‌رود.

جمله سازی

در جدول

کلمهٔ «دغدغه» دقیقاً از ۵ حرف (د-غ-د-غ-ه) تشکیل شده است و در جدول‌های کلمات متقاطع معمولاً به عنوان پاسخ برای راهنماهایی چون «نگرانی»، «دلواپسی» یا «تشویش خاطر» کاربرد دارد.

به انگلیسی

بسته به لحن و بافت متن، کلمه Concern بهترین معادل برای دغدغه‌های فکری و اجتماعی، و کلمه Anxiety برای نگرانی‌های متمایل به اضطراب است.