یعنی چه
واژهٔ هازمان در اصطلاح واژهگزینی سره و زبان پارسی میانه، به معنای کلانِ جامعه و اجتماع انسانی به کار میرود؛ یعنی مجموعهای از افراد که روابط ساختارمند و سازمانیافته با یکدیگر دارند.
تلفظ
این واژه به صورت هازْمان (hāzmān) تلفظ میشود که در آن حرف «ز» ساکن است.
در جدول
در جدولهای متقاطع و شرح در متن، کلمهٔ هازمان به عنوان پاسخ ۶ حرفی برای راهنمای «جامعه» یا «اجتماع» کاربرد دارد.
به انگلیسی
بر اساس مفاهیم علوم اجتماعی، معادلهای دقیق این واژه در زبان انگلیسی Society و Community هستند.
به عربی
در زبان عربی، نزدیکترین مفاهیم معادل برای هازمان واژههای مُجتَمَع و جامِعَة هستند.
به فارسی
مترادفهای اصیل و رایج این واژه در زبان فارسی شامل باهماد، چپیره، همبود، اجتماع و جامعه هستند. همچنین واژههایی مانند هازمانی (اجتماعی) و هازمانشناسی (جامعهشناسی) از همخانوادههای آن به شمار میروند.
در قرآن
واژهٔ هازمان یک لفظ سره و اصیل پارسی میانه است و در متن قرآن کریم به چشم نمیخورد؛ ریشهٔ عربی «هزم» نیز که در قرآن به کار رفته، از نظر معنایی (به معنی شکست دادن) هیچ ارتباطی با این کلمه ندارد.
نماد چیست
در فرهنگ نمادشناسی مستقل، نشانهٔ خاصی برای هازمان ثبت نشده است؛ اما به عنوان یک مفهوم، مظهر همبستگی، زندگی جمعی و ساختار قانونمند تودههای مردم است.
جمعبندی و توضیح کامل هازمان
واژهٔ «هازمان» یکی از واژههای اصیل و کهن زبان پارسی میانه (پهلوی ساسانی) است که از پیشوند «ها» (به معنی هم و با هم) و ریشهای به معنای سازمان یافتن و شکل گرفتن پدید آمده است. این کلمه در زبانشناسی نوین و سرهگرایی پارسی، به عنوان معادل دقیقی برای «جامعه» و «اجتماع» به کار میرود و مفاهیمی چون روابط ساختاریافته میان انسانها را بازگو میکند.
اگرچه این واژه در فرهنگهای سنتی و عمومی مانند دهخدا یا معین به عنوان واژهٔ معیار روزمره تثبیت نشده است، اما در دهههای اخیر در میان پژوهشگران علوم اجتماعی و شیفتگان زبان پارسی برای واژهسازیهایی نظیر هازمانشناسی (جامعهشناسی) جایگاه ویژهای یافته است. همچنین باید توجه داشت که این کلمه هیچ ارتباطی با واژگان عربی همآوا مانند حازم یا هازم (به معنی شکستدهنده) ندارد.