یعنی چه
واژه صواحب شکل جمع مؤنث است و به معنای زنانِ همراه، همنشینان، رفیقان زن یا معاشران مؤنث به کار میرود. این کلمه در ادبیات کلاسیک گاهی به عنوان جمعِ خود واژه صاحب نیز استعمال شده است.
تلفظ
تلفظ صحیح این واژه به صورت صَواحِب (صَوٰاحِب) با فتحه روی حرف صاد و واو است.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی برای رساندن مفهوم صواحب از تعابیری که به جنسیت مؤنث و همراهی اشاره دارند استفاده میشود.
به عربی
این واژه اصالتاً عربی است و در زبان مبدأ به عنوان جمع مکسر صاحبة کاربرد دارد.
به ترکی
در ترکی استانبولی معادل دوستان و همراهان زن استفاده میشود و در ترکی عثمانی قدیم با افزودن پسوند جمع ترکی به ریشه عربی استعمال میشده است.
به فارسی
برابرهای دقیق فارسی این واژه شامل دوستان، یاران، رفیقان، همنشینان و به طور ویژه همدمانِ زن و معاشران است.
در قرآن
واژه صواحب با همین ساختار جمع مکسر در متن قرآن کریم به کار نرفته است؛ اما مشتقات دیگر این ریشه مانند صاحب، اصحاب و صاحبتِهِ بارها در آیات ذکر شدهاند. همچنین عبارت معروف صواحب یوسف نیز در قرآن نیست و ریشه روایی و حدیثی دارد.
نماد چیست
این واژه به دلیل حدیث مشهور «إنَّكُنَّ صَواحِبُ يُوسُف»، در ادبیات و تاریخ به نمادی برای «اظهارِ چیزی در ظاهر و پنهان کردن قصدی دیگر در باطن» (مانند مصلحتاندیشی یا زیرکی جمعی) تبدیل شده است که به ماجرای زلیخا و زنان مصر اشاره دارد.
جمعبندی و توضیح کامل صواحب
واژه صواحب یک کلمه اصیل عربی است که به زبان فارسی نیز راه یافته و به عنوان جمع مکسر واژه «صاحبة» شناخته میشود. معنای اصلی و لغوی آن زنان همراه، همدمها، رفیقان زن و همنشینان مؤنث است. این واژه از ریشه ثلاثی مجرد (ص ح ب) به معنای همراهی و ملازمت گرفته شده است.
اگرچه خود کلمه صواحب به صورت مستقیم در متن قرآن کریم ذکر نشده، اما مشتقات فراوانی از ریشه آن در قرآن وجود دارد. شهرت و بار معنایی خاص این کلمه در ادبیات و تاریخ اسلام بیشتر به اصطلاح حدیثی «صواحب یوسف» بازمیگردد که به نمادی برای زیرکی، مصلحتاندیشی یا پنهان کردن نیت واقعی در پشت یک ظاهر آراسته تبدیل شده است.