معنی
کتابخانه محل یا نهادی است برای گردآوری، نگهداری، سازماندهی و ارائهٔ کتابها و منابع اطلاعاتی مانند مجلات، اسناد و رسانهها به منظور مطالعه، پژوهش یا امانت گرفتن. این واژه به قفسه یا کمد مخصوص نگهداری کتاب نیز اطلاق میشود.
یعنی چه
کتابخانه از نظر لغوی به معنای «خانهٔ کتاب» است؛ فضایی فیزیکی یا مجازی که مجموعهای از کتابهای علمی، ادبی یا تاریخی در آن یکجا گردآوری شده باشد تا دسترسی به دانش برای همگان آسان شود.
هم خانواده
واژههای همخانواده کتابخانه شامل مشتقات ریشه عربی «کتب» و ترکیبات فارسی آن مانند کتابدار و کتابخوان است.
جمله سازی
تلفظ
واژه کتابخانه در زبان فارسی به صورت [ketābxāne] تلفظ میشود که شامل مصوتهای کوتاه و بلند در دو بخش اصلی «کتاب» و «خانه» است.
در جدول
در جدولهای کلمات متقاطع، واژه «کتابخانه» به عنوان پاسخ برای طراحانی که به دنبال مکانی برای نگهداری کتابها با ۸ حرف هستند، استفاده میشود.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی برای اشاره به این مکان یا قفسه نگهداری کتاب از واژه Library استفاده میشود.
به عربی
در زبان عربی به کتابخانه مَکتَبة میگویند. البته در برخی متون قدیمی یا کاربردهای منطقهای، واژه «کتابخانة» نیز به کار رفته است.
جمعبندی و توضیح کامل کتابخانه
کتابخانه یک واژه مرکب اصیل در زبان فارسی است که از ترکیب «کتاب» (وامواژه عربی) و «خانه» (پسوند مکان فارسی) ساخته شده است. این واژه نه تنها به ساختار فیزیکی و قفسههای نگهداری کتاب اشاره دارد، بلکه در مفهوم کلانتر به عنوان نهادی فرهنگی و اجتماعی شناخته میشود که وظیفه حفظ حافظه جمعی، تمدن و دانش بشری را بر عهده دارد.
در فرهنگ عمومی و جهانی، کتابخانه نماد بارز آگاهی، خرد، آموزش و دسترسی آزاد به علم است. امروزه با پیشرفت فناوری، مفهوم کتابخانه از شکل سنتی خود فراتر رفته و شامل کتابخانههای دیجیتال و الکترونیکی نیز میشود که دسترسی به هزاران کتاب و مقاله را در هر زمان و مکانی فراهم میسازند.