ولایت تکوینى یعنی چه؟

جمع‌بندی و توضیح کامل ولایت تکوینى

ولایت تکوینی یکی از مباحث عمیق در کلام، عرفان و فلسفه اسلامی است که به رابطه تسلط و سرپرستی حقیقی بر نظام آفرینش اشاره دارد. واژه «ولایت» از ریشه (و-ل-ی) به معنای قرب و سرپرستی و «تکوین» از ریشه (ک-و-ن) به معنای ایجاد و هستی‌بخشی است. بر خلاف ولایت تشریعی که ناظر بر قانون‌گذاری، تشریع احکام و هدایت تشریعی جامعه است و انسان‌ها در پذیرش یا رد آن مختارند، ولایت تکوینی از سنخ اقتدار تکوینی و عینی بر موجودات و قوانین طبیعت است.

این ولایت به صورت اصیل و بالذات منحصراً متعلق به خداوند متعال است، چرا که او خالق و مدبر حقیقی جهان هستی است. با این حال، بر اساس آموزه‌های اسلامی، خداوند مرتبه‌ای از این ولایت و قدرت تصرف در کائنات را به صورت عرضی و به اذن خود به پیامبران، ائمه اطهار و انسان‌های کامل عطا می‌کند. ظهور و بروز عینی این ولایت تکوینی در جهان مادی، خود را در قالب معجزات، کرامات و کارهای خارق‌العاده اولیای الهی نشان می‌دهد، مانند شفای بیماران صعب‌العلاج یا زنده کردن مردگان که همگی به اراده و اذن الهی صورت می‌گیرند.