یعنی چه
حکیمات صورت جمع مؤنث واژهٔ حکیمه است. این کلمه در زبان و متون کهن فارسی و عربی به گروهی از زنان دانشمند، فیلسوف، فرزانه یا زنان پزشک و درمانگر اطلاق میشده است که به دلیل دانش، تدبیر و خرد بالا مورد احترام بودهاند.
تلفظ
این واژه در اصلِ زبان عربی به صورت حَکیمات تلفظ میشود، اما در گویش و متون کهن فارسی، تلفظ آن با کسرهٔ نخست یعنی حِکیمات نیز رواج داشته است.
در جدول
در جدولهای کلمات متقاطع، واژهٔ حکیمات به عنوان یک پاسخ ۶ حرفی برای راهنماهایی نظیر «زنان دانا»، «زنان طبیب در قدیم» یا «جمع حکیمه» کاربرد دارد.
به انگلیسی
بسته به متن و سیاق کلام، معادلهای انگلیسی فوق برای رساندن مفهوم زنان خردمند یا طبیب به کار میروند.
به عربی
واژهٔ حکیمات در اصل خود یک واژهٔ عربی فصیح است که به عنوان جمع مؤنث سالم برای کلمهٔ حکیمه به کار میرود.
به فارسی
برگردان و برابرهای دقیق این واژه در زبان فارسی شامل تعابیری چون زنان فرزانه، دانایان زن، خردمندان و در متون تاریخی به معنای طبیبان و درمانگران زن است.
در قرآن
عین واژهٔ «حکیمات» در متن قرآن کریم به کار نرفته است؛ با این حال، ریشهٔ ثلاثی مجرد آن یعنی (ح-ک-م) و مشتقاتی چون «حکیم» و «الحکمة» بارها به عنوان صفات الهی و مفاهیم والا تکرار شدهاند.
نماد چیست
این واژه در ادبیات کلاسیک و فرهنگ اسلامی-ایرانی به عنوان نمادی از خرد زنانه، تدبیر، اندیشهٔ استوار و دانش توأم با عمل شناخته میشود و یادآور اصطلاح تاریخی «حکیمات العرب» (زنان نامدار و با تدبیر عرب) است.
جمعبندی و توضیح کامل حکیمات
واژهٔ «حکیمات» یک صورت کهن و اصیل عربی است که به زبان فارسی راه یافته و جمع مؤنث کلمهٔ «حکیمه» است. این کلمه در اصل به معنای زنان دانا، دانشمند، فیلسوف و فرزانه است و در متون و کاربردهای قدیمیتر به زنان پزشک و درمانگر نیز اشاره داشته است که به واسطهٔ تخصص و تدبیر خود در جامعه شناخته میشدند.
این واژه از ریشهٔ ثلاثی «ح-ک-م» گرفته شده که معنای استواری، دانش و منع از خطا را در خود دارد. اگرچه خود کلمه به صورت جمع مؤنث در قرآن کریم ذکر نشده، اما ریشهها و مفرد آن جایگاه والایی در فرهنگ دینی دارند. امروزه این کلمه کاربرد عمومی کمتری در محاوره دارد اما در ادبیات رسمی، تاریخ و به ویژه به عنوان یک کلیدواژهٔ شش حرفی در جدولهای کلمات متقاطع فراوان استفاده میشود.