یعنی چه
این عبارت کنایی و ادبی به معنای امان دادن، پناه دادن، حفظ جان یا امنیت کسی و او را در حمایت و مصونیت خود قرار دادن است. همچنین در برخی متون به معنای امانتداری و نگهداری شایسته از چیزی یا کسی نیز به کار رفته است.
تلفظ
تلفظ این ترکیب به صورت «بِ زِینْهارْ داشْتَنْ» است که واژهٔ زینهار (یا زنهار) در آن نقش مفعولی یا قیدی دارد.
در جدول
پاسخ دقیق برای پرسشهای جدولی به معنی امان دادن یا پناه دادن، خودِ عبارت «به زینهار داشتن» با ۱۳ حرف است.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی بسته به بافت متن از عباراتی نظیر To grant asylum (اعطای پناهندگی/امان)، To give quarter یا To give protection/harbor استفاده میشود.
به عربی
در زبان عربی مفهوم این اصطلاح با واژگانی چون إجارة (امان دادن)، إیواء (پناه دادن) و تأمین (امنیت دادن) برابری میکند؛ همانطور که در آیه ۶ سوره توبه نیز فعل «فَأَجِرْهُ» به همین معنی آمده است.
به فارسی
معادلهای روان و سرهٔ این عبارت در زبان فارسی شامل امان دادن، پناه دادن، در امان داشتن، حمایت کردن، صیانت و حراست کردن از شخص پناهجو است.
نماد چیست
در فرهنگ و ادبیات کلاسیک ایران (مانند شاهنامه فردوسی و آثار سعدی)، «به زینهار داشتن» نماد بزرگواری، جوانمردی، عهد و پیمان و بخشش دشمن است. در تصویرسازیهای ادبی، «سایه افکندن» یا «آغوش گشودن» نمادِ به زینهار داشتن (امان دادن) تلقی میشود.
جمعبندی و توضیح کامل به زینهار داشتن
عبارت ادبی و کهن «به زینهار داشتن» (یا به زنهار داشتن) از ریشههای اصیل زبانهای ایرانی میانه (پهلوی و سغدی) به معنای امنیت، پناه و امان مشتق شده است. این اصطلاح در متون حماسی و اخلاقی فارسی نشاندهنده رفتاری پهلوانانه و اخلاقی است که در آن شخص قدرتمند، جان و مالِ فردی را که تسلیم شده یا پناه خواسته است، در مصونیت کامل قرار میدهد.
اگرچه خود این ترکیب فارسی در قرآن مجید نیامده است، اما مصداق بارز و دقیق مفهوم «امان و اجاره» در فقه اسلامی و آیاتی چون آیه ۶ سوره توبه است که بر پناه دادن به پناه جویان تأکید دارد. متضاد این واژه «زنهارخواری» به معنی خیانت در امانت یا پیمانشکنی است.