یعنی چه
مخافت در لغت به معنی ترس، بیم، هراس و دگرگونی روانی ناشی از احتمال وقوع یک ناگواری است. در ادبیات کلاسیک فارسی نیز در معنای خطر و مخاطره به کار میرود.
تلفظ
این واژه در زبان فارسی به صورت مَخافَت (به فتح م و ف) تلفظ میشود که برگرفته از مصدر میمی عربی مَخافَة است.
در جدول
در جدولهای متقاطع، واژه مخافت به عنوان پاسخ ۵ حرفی برای طراحانی است که کلماتی نظیر ترس، بیم، هراس یا خطر را به عنوان راهنما قرار میدهند.
به انگلیسی
بسته به بافت متن، معادلهای انگلیسی این واژه مفاهیمی چون ترس روانی یا خطرات بیرونی را پوشش میدهند.
به عربی
این واژه اصالتاً یک مصدر میمی عربی از ریشه (خ و ف) است که عیناً با تغییر جزئی در نگارش تاء تانیث به فارسی وارد شده است.
به فارسی
برابرهای اصیل و فصیح فارسی برای این کلمه شامل واژگانی چون بیم، هراس، هول و پروا است که در متون نظم و نثر به وفور دیده میشوند.
در قرآن
خود واژه «مخافت» با این رسمالخط در قرآن کریم یافت نمیشود؛ اما ریشه آن یعنی «خوف» و مشتقاتی نظیر «خافَ» و «خِیفَة» کاربرد زیادی دارند. همچنین نباید آن را با واژه «مُخافتة» (از ریشه خفت به معنی آهسته سخن گفتن در آیه ۱۱۰ سوره اسراء) اشتباه گرفت.
جمعبندی و توضیح کامل مخافت
واژه مخافت یکی از واژگان فصیح و کهن در زبان و ادبیات فارسی است که ریشه در زبان عربی دارد. این کلمه در اصل یک مصدر میمی از ریشه «خ و ف» بوده و در جریان وامگیری زبانی، به عنوان اسم معنی به معنای ترس، بیم و هراس در آثار بزرگانی چون سعدی و در کتابهایی مانند کلیله و دمنه به کار رفته است. در برخی بافتهای متنی، این کلمه افزون بر حالت درونی ترس، به پدیدههای بیرونی یعنی خطر و مخاطره نیز اشاره دارد.
گاهی در ابزارهای دیجیتال یا برداشتهای عامیانه، این کلمه به اشتباه شکلی نادرست از واژه «مخالفت» تصور میشود؛ در حالی که مخافت اصالت معنایی کاملاً مستقلی دارد. شناخت دقیق این واژه به درک بهتر متون کلاسیک فارسی کمک شیک و شایانی میکند و کاربرد آن نمادی از فصاحت کلام در نگارشهای ادبی است.