یعنی چه
واژه نانجیب برای توصیف افرادی به کار میرود که فاقد اصالت خانوادگی، شرف و پاکدامنی هستند. در کاربرد امروزی، این صفت بیشتر اشاره به پستی اخلاقی، بیوفایی و رفتارهای ناپاک دارد.
تلفظ
این کلمه از پیشوند نفی «نا» (فارسی) و واژه «نجیب» (عربی) تشکیل شده و به صورت روان و بدون تشدید تلفظ میشود.
در جدول
در کلمات متقاطع، در پاسخ به راهنماهایی چون بداصل، پست یا بیعفت، واژه ۶ حرفی «نانجیب» قرار میگیرد.
به انگلیسی
بسته به متن و کاربرد، میتوان از واژههایی که بار معنایی بیاصالتی یا بیعفتی دارند در زبان انگلیسی استفاده کرد.
به عربی
در زبان عربی برای رساندن مفهوم نانجیب از صفات منفی ناظر بر پستیِ ذات و اخلاق استفاده میشود.
به فارسی
مترادفهای اصیل فارسی این واژه شامل کلماتی چون پست، رذل، ناپاک و اصطلاحاً «شکستن نمکدان» یا بیوفایی است. در ضربالمثلها نیز آمده است: «نجیب خطا نکند، نانجیب وفا».
نماد چیست
این کلمه مابازای حیوانی یا گیاهی مستقیمی ندارد؛ اما در فرهنگ عامه و ادبیات فارسی، نماد بارز فروپاشی شخصیت، خیانت در امانت و نمکنشناسی به شمار میرود.
جمعبندی و توضیح کامل نانجیب
واژه «نانجیب» یک صفت مرکب است که از ترکیب پیشوند نفی فارسی «نا» و کلمه عربی «نجیب» ساخته شده است. این کلمه در لغتنامههای معتبری چون دهخدا، معین و عمید به مفاهیمی همچون بداصل، فرومایه، رذل و بیعفت معنا شده است. در واقع نانجیب به کسی اصلاق میشود که شرف، نجابت و اصالت رفتاری یا خانوادگی را زیر پا میگذارد.
در ادبیات و فرهنگ عامه، این واژه بار معنایی بسیار منفی دارد و معمولاً در تضاد با پاکدامنی و وفاداری قرار میگیرد؛ به طوری که در ضربالمثلها نماد بیوفایی و نمکنشناسی است. اگرچه این کلمه به طور مستقیم در قرآن نیامده، اما مفاهیم همارز آن مانند خباثت و لئامت در متون دینی برای توصیف پستی اخلاقی به کار رفتهاند.