معنی
حطمه در لغت صیغه مبالغه از ریشه عربی «ح ط م» است و به معنای چیزی است که به شدت میشکند، خرد میکند و در هم میکوبد.
یعنی چه
در اصطلاح تفسیری و فرهنگ اسلامی، حطمه نام یکی از طبقات شدید جهنم است که هر چه در آن افکنده شود، به سختی متلاشی و درهمشکسته میشود.
تلفظ
این کلمه به صورت حُطَمَه (Ḥuṭamah) تلفظ میشود که در زبان فارسی معمولاً هاء آخر آن به صورت مصوت کوتاه «ـه» خوانده میشود.
در جدول
در جداول کلمات متقاطع، کلمه «حطمه» به عنوان یک پاسخ ۴ حرفی برای طراحان سؤال با راهنماهایی نظیر «آتش خردکننده دوزخ» یا «نامی از نامهای جهنم» کاربرد دارد.
به انگلیسی
در ترجمههای انگلیسی قرآن کریم، این واژه را بر اساس معنای لغوی و توصیفی آن به عباراتی که مفهوم خردکنندگی و نابودکنندگی آتش را میرسانند برگرداندهاند.
به عربی
در زبان عربی، الحطمه با الف و لام تعریف شناخته میشود و ریشه آن به معنای شکستن اشیای خشک مانند استخوان یا چوب است.
به ترکی
در ترجمهها و تفاسیر ترکی استانبولی برای توصیف این بخش از جهنم، از واژگانی استفاده میشود که ویژگی تکهتکه کردن و درهمکوبیدن عذاب را برجسته میکنند.
در قرآن
این واژه دقیقاً دو بار در قرآن کریم و در آیات ۴ و ۵ سوره همزه آمده است: «کَلَّا لَیُنْبَذَنَّ فِی الْحُطَمَةِ * وَمَا أَدْرَاکَ مَا الْحُطَمَةُ». قرآن آن را آتش افروخته الهی معرفی میکند که به درون دلها نفوذ میکند.
جمعبندی و توضیح کامل حطمه
واژه «حُطمه» یکی از نامهای توصیفی و هولناک جهنم در فرهنگ قرآنی است که ریشه در مفهوم شکستن، خرد کردن و متلاشی ساختن دارد. این واژه به عنوان صیغه مبالغه نشاندهنده شدت و عمق عذابی است که نه تنها ظاهر فرد، بلکه باطن، استخوانها و جان عذابشوندگان را در هم میکوبد و متلاشی میکند.
بر اساس آیات سوره همزه، این آتش سوزان و خردکننده بهویژه برای کسانی آماده شده است که به عیبجویی، طعنهزدن، تحقیر دیگران و ثروتاندوزی مغرورانه مشغولند. حطمه نمادی از مجازات الهی است که برخلاف آتشهای دنیوی که از ظاهر شروع به سوزاندن میکنند، بر اساس متن قرآن از درون و قلبها شعلهور میشود تا کبر و غرور انسان مستکبر را نابود کند.