یعنی چه
این عبارت (که در اصل و کاربرد رایج به صورت «بالفطره» با الف و لام نوشته میشود) به ویژگیها، صفات یا گرایشهایی اشاره دارد که از بدو تولد و به صورت ساختاری در درون موجود زنده یا انسان قرار دارد و اکتسابی یا تعلیمی نیست.
تلفظ
تلفظ عامیانه و مکتوب آن به صورت بَلْ فِطْرَه (bal-fitrah) است، اما شکل اصیل و درست عربی آن بِالْفِطْرَةِ (bel-fitrah / bal-fetrah) تلفظ میشود.
در جدول
در جدولهای کلمات متقاطع، این عبارت ۶ حرفی معمولاً به عنوان پاسخ برای راهنماهای «ذاتی»، «مادرزاد» یا «به طور سرشتی» به کار میرود.
به انگلیسی
برای بیان این مفهوم در انگلیسی از قیدهایی نظیر instinctively یا inherently و صفتهایی مانند natural-born استفاده میشود.
به عربی
در زبان عربی، ترکیب اصلی و فصیح آن «بِالْفِطْرَةِ» یا قید تنویندار «فِطْرِیّاً» است که دقیقاً همین معنای سرشتی را افاده میکند.
به فارسی
معادلهای دقیق فارسی این ترکیب شامل واژههایی چون سرشتی، غریزی، مادرزاد، جِبِلّی و ذاتی هستند که همگی به امر غیراکتسابی اشاره دارند.
در قرآن
ترکیب «بل فطره» یا «بالفطره» مستقیماً در متن قرآن نیست؛ با این حال ریشه آن یعنی «فطرت» در آیه ۳۰ سوره روم آمده است: «فِطْرَتَ اللَّهِ الَّتِی فَطَرَ النَّاسَ عَلَیْهَا» که به سرشت پاک و الهی انسانها اشاره دارد.
نماد چیست
این مفهوم در فلسفه و ادبیات نماد پاکی اولیه، بذر استعدادهای درونی، و لوح سپیدی است که بدون دستکاریِ محیط و آموزش، ویژگیهای ساختاری انسان را در خود دارد.
جمعبندی و توضیح کامل بل فطره
عبارت «بل فطره» که در اصل نگارش و کاربرد فصیح فارسی و عربی به صورت «بالفطره» به کار میرود، به معنای ویژگی یا صفتی است که به صورت ذاتی، غریزی و مادرزاد در وجود یک شخص یا موجود قرار دارد. این اصطلاح بیانگر آن است که صفت مورد نظر نیازی به آموزش، تمرین یا تأثیرات محیطی نداشته و از همان ابتدای آفرینش و خلقت در نهاد فرد نهادینه شده است.
از نظر ریشهشناسی، این واژه از ریشه عربی «ف-ط-ر» به معنی شکافتن و آغاز نمودن خلقت گرفته شده است. یکی از معروفترین کاربردهای تاریخی و حقوقی این اصطلاح در جرمشناسی، عبارت «مجرم بالفطره» است که به تئوریهای قدیمی پیرامون تمایل زیستی و گریزناپذیر برخی افراد به ارتکاب جرم اشاره دارد.