یعنی چه
قربانی به معنی ذبح نمودن یک حیوان حلالگوشت (مانند گوسفند یا گاو) به نیت تقرب به خداوند، ایثار و اطعام مستمندان است. صدقه نیز به هرگونه بخشش مادی یا معنوی داوطلبانه در راه خدا بدون چشمداشت گفته میشود که برای کمک به نیازمندان و پاکسازی روح و مال انجام میپذیرد.
تلفظ
واژه اول به صورت قُربانی [qurbānī] با ضمه روی قاف و واژه دوم به صورت صَدَقه [ṣadaqah] با فتح صاد و دال تلفظ میشود.
در جدول
در کلمات متقاطع، با توجه به تعداد حروف و راهنمای طراح، کلمه ۱۲ حرفی «قربانی یا صدقه» یا گزینههای معادلی چون فدیه، خیرات و انفاق مد نظر قرار میگیرند.
به انگلیسی
برای واژه قربانی در مفهوم دینی از Sacrifice و در مفهوم آسیبدیده از Victim استفاده میشود. برای صدقه واژههای Charity و Alms کاربرد دارند.
به عربی
در زبان عربی برای قربانی بسته به نوع آن از اصطلاحات قربان، أضحية (عید قربان) و هَدی (حج) استفاده میشود و برای صدقه همان واژه صَدَقَة (جمع: صدقات) به کار میرود.
به فارسی
در زبان فارسی اصیل و متون کهن، معادلهایی نظیر فدا، ایثار، جانسپاری یا خونبها برای قربانی، و واژههایی چون خیرات، دهش، نیکوکاری، انفاق و بخشش برای صدقه استفاده شده است.
در قرآن
واژه «قربان» ۳ بار در قرآن آمده است؛ از جمله در آیه ۲۷ سوره مائده درباره قربانی فرزندان آدم (إِذْ قَرَّبَا قُرْبَانًا). واژه «صدقة» و مشتقات آن نیز به وفور در قرآن ذکر شدهاند، مانند آیه ۱۰۳ سوره توبه (خُذْ مِنْ أَمْوَالِهِمْ صَدَقَةً تُطَهِّرُهُمْ) که بر نقش پاککنندگی آن تاکید دارد.
نماد چیست
قربانی نماد فداکاری، گذشت از مادیات و تسلیم بودن در برابر فرمان الهی (یادآور سنت حضرت ابراهیم) است. صدقه نیز نماد همبستگی اجتماعی، ایمان راستین، پاکسازی مال و سـپری محکم در برابر حوادث ناگوار و بلاها به شمار میرود.
جمعبندی و توضیح کامل قربانی یا صدقه
عبارت «قربانی یا صدقه» به دو منسک و رفتار برجسته عبادی و اخلاقی در فرهنگ اسلامی اشاره دارد که هرچند در هدف غایی یعنی کسب رضایت الهی و گرهگشایی از کار خلق همسو هستند، اما سازوکار متفاوتی دارند. قربانی ریشه در مفهوم تقرب دارد و عمدتاً از طریق ذبح حیوان و توزیع گوشت آن میان نیازمندان انجام میشود تا روحیه ایثار و تسلیم را زنده نگه دارد.
در مقابل، صدقه مفهوم گستردهتری از انفاق و نیکوکاری را در بر میگیرد که شامل هرگونه کمک مالی یا غیرمالی داوطلبانه به محرومان جامعه است. ریشه صدقه از صداقت میآید، چرا که بخشش مال نشانه بارز راستین بودن ایمان شخص است. هر دو عمل در سنتهای مذهبی به عنوان ابزاری برای دفع بلا، چشمزخم و پاکسازی روح و مال شناخته میشوند.