یعنی چه
واژهٔ کبریاء در لغت به معنای بزرگی، شوکت، حشمت و عظمت مطلق است. این کلمه برای توصیف والاترین مرتبهٔ شکوه و فرمانروایی به کار میرود و در اصطلاح دینی و عرفانی، به جلال و بینیازی مطلق ذات پروردگار اشاره دارد که فراتر از درک و فهم مخلوقات است.
در جدول
کلمهٔ «کبریاء» در حل جدولهای متقاطع معمولاً به عنوان پاسخ برای راهنماهایی همچون «عظمت و بزرگی»، «جلال و شوکت» یا «بزرگمنشی» کاربرد دارد و کلمهای ۶ حرفی است.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی بسته به بافت متن، واژههای Majesty و Grandeur دقیقترین معادلها برای رساندن مفهوم شکوه و عظمت کبریاء هستند.
به عربی
این واژه در اصل عربی و از مادهٔ «ک ب ر» بر وزن «فِعْلِیاء» (اسم مصدر) است و در خود زبان عربی به معنای بالاترین حد عظمت و فرمانروایی استفاده میشود.
به فارسی
معادلهای دقیق فارسی این واژه شامل بزرگی، والایی، شکوه، حشمت، شوکت، بزرگواری و خدایی است. در متون ادبی فارسی، این واژه پایداری عظمت پروردگار را بازگو میکند.
در قرآن
واژهٔ «کبریاء» دقیقاً ۲ بار در قرآن مجید به کار رفته است؛ یکبار در آیه ۳۷ سوره جاثیه که این صفت را مختص خداوند در آسمانها و زمین میداند («وَلَهُ الْكِبْرِيَاءُ فِي السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ») و بار دیگر در آیه ۷۸ سوره یونس از زبان فرعونیان به موسی و هارون که مایهٔ فرمانروایی و بزرگی در زمین تلقی شده است.
نماد چیست
در فرهنگ اسلامی، عرفانی و اخلاقی، کبریاء نماد «ذات مطلق، بینیازی و جلال پروردگار» است. همچنین اشاره به حدیث قدسی معروف دارد که کبریاء را ردای مخصوص خداوند میداند که هیچ مخلوقی نباید در آن طمع کند. در ادبیات نیز نماد اقتدار، شکوه و برتری مادی و معنوی است.
جمعبندی و توضیح کامل کبریاء
واژهٔ «کبریاء» از ریشهٔ عربی «ک-ب-ر» یک اسم مصدر عمیق و اصیل است که مفهوم عظمت، جلال، شکوه و بزرگمنشی مطلق را به دوش میکشد. این واژه در فرهنگ و ادبیات فارسی جایگاه ویژهای دارد و معمولاً برای توصیف مقام و منزلت بیهمتای پروردگار و فرمانروایی مطلق او بر جهان هستی استفاده میشود.
بررسی آیات قرآن و متون عرفانی نشان میدهد که کبریاء جامه و ردایی است که تنها برازندهٔ قامت ذات الهی است. این کلمه فراتر از یک واژهٔ ساده، در بافتار اخلاقی به عنوان مرز میان عظمتِ شایستهٔ پروردگار و تکبرِ ناپسندِ انسان شناخته میشود و نمادی از اقتدار والای معنوی است.