یعنی چه
چیز گرانبها به هر شیء، دارایی یا مفهوم معنوی اطلاق میشود که به دلیل کمیاب بودن، کاربرد ویژه یا پیوند عاطفی، از ارزش و قیمت بسیار بالایی برخوردار است و حفظ و نگهداری آن اهمیت ویژهای دارد.
تلفظ
این ترکیب از دو واژهٔ «چیز» (با کسرۀ اضافه) و صفت بیانی «گرانبها» تشکیل شده است و به صورت روان و بدون توقف میان دو جزء خوانده میشود.
در جدول
در جدولهای متقاطع، برای راهنمای «چیز گرانبها» بسته به تعداد حروف، از واژههای نفیس، ثمین، فاخر یا خود عبارت چیز گرانبها استفاده میشود.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی واژههای precious و valuable دقیقترین صفات برای توصیف یک شیء یا مفهوم گرانبها هستند.
به عربی
در زبان عربی از واژگان مشتقشده از ریشههای «ثمن» و «نفس» برای رساندن مفهوم اشیای گرانبها استفاده میشود.
در قرآن
عین عبارت «چیز گرانبها» به زبان فارسی در قرآن نیست؛ اما واژه «ثَمَن» به معنی بها و قیمت در آیات آمده است. همچنین در حدیث مشهور ثقلین، از قرآن و عترت به عنوان دو چیز بسیار نفیس و گرانبها (ثَقَلین) یاد شده است.
نماد چیست
در فرهنگ عامه و ادبیات جهانی، عناصر نادری چون مروارید، الماس و طلا نمادهای عینی چیز گرانبها هستند. در مفاهمیم استعاری نیز به فرزند، دوست مخلص یا وقت و زمان اطلاق میشود.
جمعبندی و توضیح کامل چیز گرانبها
عبارت «چیز گرانبها» یک ترکیب توصیفی اصیل فارسی است که از دو جزء «چیز» و «گرانبها» تشکیل شده است. این عبارت برای اشاره به هر نوع دارایی مادی مانند جواهرات، اشیای عتیقه و نفیس، یا مفاهیم معنوی ارزشمند مانند وقت، عمر و روابط عاطفی عمیق به کار میرود که به دلیل کمیابی یا اهمیت بالا، ارزش محافظت دارند.
در ساختار لغوی، این واژه متضاد کلماتی چون بیارزش و پیشپاافتاده است و در زبانهای دیگر معادلهای دقیقی چون Precious در انگلیسی و ثمین در عربی دارد. در کاربردهای طراحان جدول نیز معمولاً به عنوان کلید برای دستیابی به واژگانی چون نفیس، فاخر یا گرانمایه استفاده میشود.