یعنی چه
این عبارت که شکل گفتاری و عامیانهتر از ترکیب عربی «أَبَدَ الْآبِدِینَ» است، به معنای آیندهٔ بدون پایان، تا پایان روزگار و همیشگیِ مطلق به کار میرود.
تلفظ
تلفظ این ترکیب در بیان عامیانه به صورت «اَبَد لآبِدین» درآمده است، در حالی که ریشهٔ اصلی آن در عربی «أَبَدَ الْآبِدِینَ» (Abadal-Ābidīn) تلفظ میشود.
در جدول
در مسابقات و جدولهای متقاطع، پاسخ این عبارت دقیقاً «ابد لابدین» با ۹ حرف است. همچنین معادلهای هممعنی آن مثل «ابدالآباد» نیز کاربرد دارند.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی برای رساندن مفهوم تاکید بر همیشگی بودن و ابدیت مطلق از عبارات فوق استفاده میشود.
به ترکی
در ترکی استانبولی مدرن از واژه sonsuza dek و در متون قدیمیتر و عثمانی از تعابیر مأخوذ از عربی استفاده میشود.
به فارسی
پژوهشهای زبانشناسی نشان میدهد واژهٔ پایه «ابد» اساساً معرّب (عربیشده) از واژهٔ پهلوی و پارسی میانه «اَپَد» (Apad) به معنی بیفرجام و شگفتآور است که پس از ورود به زبان عربی با قواعد آن ترکیب شده و دوباره به فارسی بازگشته است.
در قرآن
عبارت دقیق «ابد لابدین» یا «أبد الآبدین» در متن قرآن وجود ندارد؛ اما ریشهٔ آن یعنی کلمهٔ «أَبَداً» ۲۹ مرتبه در قرآن در عباراتی مانند «خَالِدِينَ فِيهَا أَبَدًا» (جاودانه در آن خواهند ماند) به کار رفته است. این ترکیب بیشتر در ادعیه و متون دینی متأخر دیده میشود.
نماد چیست
در فرهنگ نمادشناسی، مفهوم ابدیت و ابد لابدین با نماد ریاضی بینهایت ($\infty$)، دایره (به دلیل نداشتن آغاز و پایان) و نماد باستانی «اوروبوروس» (ماری که دم خود را میبلعد) نمایش داده میشود.
جمعبندی و توضیح کامل ابد لابدین
واژهٔ «ابد لابدین» در حقیقت شکل تغییریافته، بدشنیده یا ضبط عامیانهتری از ترکیب اصیل عربی «أَبَدَ الْآبِدِینَ» (ابد الآبدین) است که در متون کهن ادبی، عرفانی و دعایی به وفور به کار رفته است. این عبارت به تنهایی یک واژه مستقل با ریشه جداگانه نیست، بلکه ترکیبی تاکیدیافته برای رساندن مفهوم جاودانگی مطلق و بیانتهایی زمان در آینده است.
بررسی ریشهشناختی نشان میدهد که جزء اول آن یعنی «ابد» احتمالاً معربشده از واژه پارسی میانه «اَپَد» است که پس از گردش در زبان عربی و ساختن ترکیبهای مبالغهآمیز، مجدداً به شکل کنونی وارد زبان و ادبیات فارسی شده است. امروزه این واژه در زبان عامیانه و گاه در طنز و ادبیات روزمره برای تاکید بر کاری که هرگز تمام نمیشود یا تا همیشه پابرجا میماند، استفاده میشود.