یعنی چه
در لغت به اسیرانی گفته میشود که بند اسارت از آنها برداشته شده و رها شده باشند. در اصطلاح تاریخ اسلام، این واژه به مشرکان مکه (مانند ابوسفیان) اطلاق میشود که پس از فتح مکه مشمول عفو عمومی پیامبر اسلام (ص) قرار گرفتند.
تلفظ
تلفظ صحیح این واژه به صورت طُلَقاء (با ضمه روی حرف ط و فتحه روی حرف ل) است که جمع تکسیر واژه «طَلیق» به شمار میرود.
در جدول
در پاسخ به سوالات جدول با موضوع آزادشدگان صدر اسلام یا اسیران رها شده، واژه ۵ حرفی «طلقاء» به کار میرود.
به انگلیسی
در متون انگلیسی و ترجمههای تاریخی، برای انتقال مفهوم این واژه از عباراتی که نشاندهنده اسیران عفو شده و رها شده هستند استفاده میشود.
به عربی
این واژه ریشه اصیل عربی دارد و جمع کلمه «طلیق» است که به اسیر آزاد شده اشاره میکند.
به فارسی
معادلهای دقیق فارسی این کلمه شامل واژههایی چون آزادشدگان از بند، رهاشدگان و عفوشدگان است که در متون تاریخی به همین صورت ترجمه میشود.
در قرآن
خود واژه «طلقاء» به صورت مستقیم در متن قرآن مجید به کار نرفته است؛ اما مشتقات دیگر ریشه (ط ل ق) مانند الطلاق، طلاقتم و المطلقات جمعاً ۲۳ بار در قرآن کریم آمدهاند.
نماد چیست
این واژه در ادبیات تاریخی نماد گذشت و سیاست اسلامی پیامبر در فتح مکه است. با این حال، در ادبیات سیاسی صدر اسلام (مانند خطبه حضرت زینب)، تعبیر «ابن الطلقاء» به عنوان نمادی برای به تصویر کشیدن کسانی که تا آخرین لحظه با حق جنگیدند و تنها برای حفظ جان تسلیم شدند، به کار رفته است.
جمعبندی و توضیح کامل طلقاء
واژه «طلقاء» از نظر لغوی جمع «طلیق» و به معنای اسیرانی است که بند از آنها باز شده و آزاد شدهاند. ریشه این کلمه (ط ل ق) به معنای گشودن و رها کردن است. اگرچه این لفظ به صورت مستقیم در قرآن کریم نیامده، اما مشتقات همخانواده آن کاربرد متعددی در آیات قرآنی دارند.
در تاریخ اسلام، این اصطلاح اشاره به مشرکان قریش دارد که در جریان فتح مکه به دست مسلمانان اسیر شدند، اما پیامبر اسلام با عبارت معروف «إذهبوا و أنتم الطُّلَقاء» عفو عمومی خود را شامل حال آنها کرد و همگی را بخشید.
در اصطلاحات سیاسی و ادبی قرون اولیه اسلام، این کلمه گاهی بار معنایی خاصی پیدا کرد و به عنوان نمادی برای افرادی که از روی ناچاری و در لحظه آخر اسلام آوردند، استفاده میشد که نمونه بارز آن ترکیب «ابن الطلقاء» در خطبههای تاریخی است.