اختر یعنی چه؟ ریشه، مترادف و اختر در جدول

یعنی چه

واژه «اختر» در زبان فارسی به معنای ستاره و هر نوع جرم درخشان فلکی است. در ادبیات فارسی و متون کهن، این کلمه به صورت کنایی و مجازی در معنای بخت، طالع، تقدیر و سرنوشت انسان نیز به کار می‌رود. همچنین نوعی گل زینتی زیبا نیز به این نام خوانده می‌شود.

مترادف

واژه‌های ستاره، کوکب و نجم نزدیک‌ترین مترادف‌ها به معنای حقیقی آن هستند و واژه‌های طالع و بخت به عنوان مترادف‌های مجازی و کنایی اختر شناخته می‌شوند.

هم خانواده

از آنجا که اختر یک واژه اصیل فارسی و جامد است، هم‌خانواده اشتقاقی عربی ندارد؛ اما واژگان ترکیبی فراوانی در حوزه علم و ادبیات با آن ساخته شده است.

ریشه

این واژه کاملاً ایرانی و پارسی است و ریشه در زبان پهلوی (پارسی میانه) دارد که به صورت «axtar» به معنی ستاره، صورت فلکی یا نظام باورهای نجومی و ستاره‌بینی به کار می‌رفته است.

جمله سازی

در جدول

در جدول کلمات متقاطع، اگر طراح سوال عباراتی مانند «ستاره»، «طالع و بخت» یا «درفش و پرچم کهن» را به عنوان راهنما بیاورد و پاسخی ۴ حرفی بخواهد، واژه «اختر» پاسخ صحیح است.

به انگلیسی

رایج‌ترین معادل انگلیسی برای اختر واژه Star است. در متون قدیمی گاهی برای اشاره به اجرام آسمانی دیگر نیز به کار می‌رفته است.

به عربی

خود واژه اختر فارسی است و در قرآن نیامده، اما معادل‌های عربی آن یعنی نجم و کوکب بارها در آیات قرآنی استفاده شده‌اند و مترجمان کهن آن را به اختر ترجمه کرده‌اند.

به ترکی

معادل دقیق واژه اختر در زبان ترکی استانبولی و آذربایجانی واژه Yıldız است، هرچند تلفظ خود کلمه به صورت آختار نیز در برخی ادبیات کهن راه یافته است.

به فارسی

برگردان واژه اختر به فارسی سره و مفاهیم بومی شامل همان «ستاره» در معنای حقیقی، «بخت و طالع» در معنای کنایی، و در مواردی در متون حماسی به معنای «درفش و پرچم» (مانند اختر کاویانی) است.