یعنی چه
در فرهنگهای لغت معتبر مانند معین و عمید، این واژه به معنای مرسله و رشتهای از گردو، انجیر، خرما یا قیسی خشک است که به نخ کشیده باشند. همچنین به خربزه کال یا خیار بزرگی که برای تخم گرفتن نگه میدارند نیز گفته میشود. از سوی دیگر، این کلمه در جغرافیا و تبارشناسی به عنوان نام یکی از طوایف لرتبار (ایل بختیاری) یا شاهسون بغدادی کاربرد دارد.
تلفظ
این واژه در لغتنامههای کهن به صورت کَلَوَنْد (Kalavand) ضبط شده است، اما در کاربردهای امروزی و به عنوان نام خانوادگی یا نام طایفه، بیشتر به صورت کَلَهوَنْد (Kalevand) تلفظ و نوشته میشود.
در جدول
در جدولهای کلمات متقاطع، پاسخ این مدخل دقیقاً ۶ حرف دارد. به عنوان راهنمای حل جدول، طراحان معمولاً از تعابیری همچون «رشتهای از میوه خشک» یا «طایفهای از ایل بختیاری» برای هدایت به این پاسخ استفاده میکنند.
به انگلیسی
برای معنای قاموسی و لغوی آن در انگلیسی عبارت String of dried fruits مناسب است، اما برای کاربرد آن به عنوان اسم خاص، نام خانوادگی یا نام طایفه، از آوانویسی لاتین آن یعنی Kalevand یا Kalavand استفاده میشود.
به عربی
این واژه ریشه اصیل فارسی دارد و معادل دقیق کلاسیک در زبان عربی ندارد؛ برای معنای لغوی آن میتوان از تعابیری مانند رشته یا گردنبند میوه خشک استفاده کرد و برای نام طایفه تنها آوانویسی صورت میگیرد.
به فارسی
در زبان فارسی واژههای هممعنی و همخانواده نظیر «کلونده»، «مرسله» (به معنی گردنبند و رشته) و «کلاوند» برای این مفهوم وجود دارند. رودکی سمرقندی نیز در اشعار خود از واژه کلوند استفاده کرده است.
نماد چیست
در سطح فرهنگ عامه و تبارشناسی، این واژه نمادی از هویت خاندانی و اصالت طوایف زاگرسنشین است. در سطح زبانشناسی نیز به دلیل وجود پسوند «وند» (به معنی تبار، نسل و وابستگی)، نمادی از پیوند، اتصال و وابستگی در واژهسازی اصیل فارسی به شمار میرود.
جمعبندی و توضیح کامل کله وند
واژه «کله وند» (یا کلوند) از جمله کلمات اصیل زبان فارسی است که دو کاربرد و معنای متمایز دارد. در لغتنامههای کهن و ادبیات کلاسیک فارسی (مانند اشعار رودکی)، این واژه به معنی رشتهای از میوههای خشک شده مانند انجیر، خرما و گردو است که به بند کشیده باشند تا به عنوان تنقلات استفاده شود؛ همچنین به خیار بزرگ و خربزه نارس نیز اطلاق میشده است.
در کاربرد دوم که امروزه نمود بیشتری دارد، کلهوند یا کلاوند به عنوان یک اسم خاص شناخته میشود. این واژه نام یکی از طوایف و تیرههای اصیل لرتبار در ایل بختیاری و یا طایفهای در ایل شاهسون بغدادی است. پسوند «وند» در این نام نشاندهنده تبار، نسل و وابستگی قومی در میان مردمان حوزه زاگرس است.
بنابراین اگر در بازیهای فکری و جدول با این واژه ۶ حرفی روبهرو شدید، بسته به سیاق طراح، اشاره به یک ساختار سنتی از تنقلات (رشته آجیل) یا نام یک قوم و خاندان ایرانی دارد که ریشه در پهلوی و پارسی باستان دارد.