یعنی چه
قیلوله به معنای خواب، چرت یا استراحت کوتاهی است که در میان روز (ترجیحاً پیش از ظهر یا نزدیک به زمان زوال خورشید و پس از ناهار) انجام میشود تا بدن برای ادامه فعالیتها تجدید قوا کند.
ریشه
این کلمه از زبان عربی وارد فارسی شده است. ریشه آن «ق ی ل» است که از فعل «قالَ، یَقیلُ» به معنی استراحت کردن در نیمروز گرفته شده است. واژههایی مانند «مَقیل» (استراحتگاه نیمروزی) و «قائلون» (استراحتکنندگان در نیمروز) در قرآن کریم نیز از همین ریشه آمدهاند.
تلفظ
تلفظ صحیح این واژه به صورت فتح اول و سکون دوم یعنی قَیلوله (ghaylooleh) است.
در جدول
در جدولهای کلمات متقاطع، پاسخ رایج برای طراحانی که «خواب نیمروزی» یا «چرت ظهرگاهی» را با ۶ حرف میخواهند، واژهٔ «قیلوله» است.
به انگلیسی
واژه Siesta به دلیل ریشههای فرهنگی در مناطق گرمسیر، دقیقترین معادل برای قیلوله است.
به عربی
این واژه اصالتاً عربی است و در زبان مبدأ نیز دقیقاً به همین معنا به کار میرود.
به فارسی
در زبان فارسی اصیل، معادلهای زیبایی مانند «خواب نیمروز»، «خواب چاشت» و «خواب پیشین» برای این مفهوم استفاده میشود.
نماد چیست
قیلوله در فرهنگهای سنتی و اسلامی نمادی از آرامش، حفظ نشاط بدن و آماده شدن برای شبزندهداری و عبادت است. همچنین در مناطق گرمسیری، نمادی برای پناه گرفتن از سوزندگی آفتاب ظهر به شمار میرود.
جمعبندی و توضیح کامل قیلوله
واژه «قیلوله» که از ریشه عربی وارد زبان فارسی شده است، به خواب یا استراحت کوتاهی اشاره دارد که معمولاً در میانه روز و پیش یا پس از ظهر انجام میشود. این سنت رفتاری نه تنها در فرهنگ اسلامی برای تجدید قوا و آماده شدن برای فعالیتهای بعدی توصیه شده، بلکه در فرهنگهای مدیترانهای و اسپانیاییزبان نیز با نام «سیِستا» جایگاه ویژهای دارد.
برخلاف برخی تصورات، این واژه به صورت اسمی در قرآن نیامده اما مشتقات ریشهای آن مانند «مَقیل» و «قائلون» دو بار در آیات قرآنی به مفهوم استراحتگاه و استراحت نیمروزی اشاره کردهاند. قیلوله نمادی از آرامش، هوشمندی در حفظ سلامت بدن و فرار از گرمای طاقتفرسای اواسط روز است.