یعنی چه
الهیت به معنای خدایی، معبودیت، خدا بودن و دارا بودن صفات و ویژگیهای الهی است. این اصطلاح در حوزههای کلام، فلسفه و عرفان برای اشاره به ذات پاک پروردگار و مقام پروردگاری به کار میرود.
در جدول
کلمه الهیت در جدولهای کلمات متقاطع معمولاً به عنوان پاسخ برای راهنمای «خدایی» یا «معبودیت» کاربرد دارد و دقیقاً ۵ حرف دارد.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی واژگان Divinity و Godhead دقیقترین معادلهای مفهومی برای رساندن معنای الهیت و ذات خدایی هستند.
به عربی
این واژه خود یک مصدر جعلی (صناعی) ساخته شده از ریشه عربی است و در متون عربی به صورت الإلهية یا الألوهية به کار میرود.
به فارسی
برابرهای فارسی و واژگان همردیف آن شامل خدایی، معبودیت، ربوبیت، لاهوت و صمدیت است که نشاندهنده کمال صفات ذات پروردگار هستند. در شعر معروفی از بوستان سعدی آمده است: «جهان متفق بر الهیتش...».
در قرآن
اصطلاح «الهیت» با این پسوند اسمی در متن قرآن به کار نرفته است؛ اما ریشه اصلی آن یعنی کلمه «إلٰه» (به معنی معبود و خدا) به وفور در آیاتی مانند «وإلهكم إله واحد» (بقره/۱۶۳) آمده است. (توجه شود که این کلمه با لفظ «هَیْتَ» در آیه ۲۳ سوره یوسف به معنی بیا، کاملاً متفاوت است).
نماد چیست
در نشانهشناسی ادیان و عرفان، نماد مادی ثابتی برای این مفهوم وجود ندارد؛ اما نشانههایی چون «نور مطلق»، «مثلث متساویالاضلاع» (به نشانه کمال صفات ذات در برخی سنتها) و واژه شریف «الله» به عنوان عالیترین مظاهر عرفانی آن شناخته میشوند.
جمعبندی و توضیح کامل الهیت
واژه الهیت (که در متون تخصصی به صورت الاهیت و الوهیت نیز ثبت شده) یک مصدر صناعی از ریشه عربی «إ ل هـ» است که در فرهنگ زبانی و ادبیات فارسی جایگاه ویژهای دارد. این کلمه به طور کلیدی به مفهوم خدا بودن، معبودیت و دارا بودن صفت و مقام خدایی اشاره میکند و در متون کهن نظیر اشعار سعدی شیرازی نیز به همین معنا به کار رفته است.
اگرچه خود این واژه با پسوند «یت» به صورت مستقیم در متن قرآن نیامده، اما مفهوم بنیادین آن یعنی یگانگی ذات پروردگار، از طریق ریشه اصلیاش کلمه «إله» در سراسر قرآن کریم تبلور یافته است. این واژه در ادبیات عرفانی و فلسفی در برابر واژه «ناسوت» (عالم مادی و انسانی) قرار میگیرد و نشاندهنده فراتر بودن ذات واجبالوجود از عالم مخلوقات است.