معنی
در لغت به معنای جنگ، پیکار، نبرد و درگیری است. در فقه و حقوق اسلامی به معنای کشیدن سلاح (سرد یا گرم) به قصد جان، مال یا ناموس مردم یا ارعاب آنها است، به طوری که موجب ناامنی در محیط شود.
یعنی چه
این اصطلاح عمدتاً در بستر حقوقی و فقهی به کار میرود و به هرگونه اقدام مسلحانه یا خشونتآمیز دلالت دارد که هدف آن برهم زدن امنیت عمومی و ایجاد وحشت در میان شهروندان است.
مترادف
واژههای فوق همگی در معنای درگیری، پیکار و جدال با کلمه محاربه همپوشانی معنایی دارند.
تلفظ
این واژه به صورت مُحارِبِه (moḥārebe) تلفظ میشود که مصدر باب مفاعله از ریشه عربی «ح ر ب» است.
در جدول
در جدولهای متقاطع، واژه محاربه به عنوان پاسخ برای طراحانی که به دنبال کلمهای ۶ حرفی با مفهوم جنگ، نبرد یا اصطلاح فقهی امنیتزدایی هستند، کاربرد دارد.
به عربی
این واژه اصالتاً عربی و مصدر باب مفاعله از ثلاثی مجرد «ح ر ب» است که دقیقاً به همان صورت با ساختار تنوین یا الگوهای دستوری عربی استفاده میشود.
در قرآن
خود واژه به صورت مصدر «محاربه» در قرآن نیامده است، اما مشتقات فعلی آن مانند «یُحارِبونَ اللهَ وَرَسولَه» در آیه ۳۳ سوره مائده به کار رفته است که اساس حکم فقهی مجازات برهمزنندگان امنیت عمومی محسوب میشود.
نماد چیست
این کلمه یک اصطلاح لغوی و حقوقی است و نماد تصویری خاصی ندارد؛ اما در مفهوم نمادین، مظهر خشونت مسلحانه، ناامنی اجتماعی و در ادبیات حقوقی ایران نماد جرم شدید علیه امنیت جامعه است. در متون عرفانی قدیم نیز گاهی به صورت نمادین برای «محاربه با نفس و شیطان» استفاده شده است.
جمعبندی و توضیح کامل محاربه
واژه «محاربه» در اصل از ریشه عربی «حرب» به معنای جنگ و پیکار گرفته شده است. این کلمه در زبان فارسی هم به عنوان یک مترادف برای نبرد و کارزار در متون کهن به کار رفته و هم در ساختار حقوقی و فقهی معاصر، بار معنایی ویژهای پیدا کرده است. در اصطلاح فقهی، محاربه به معنای دست بردن به سلاح به قصد جان، مال یا ناموس مردم است که منجر به ارعاب و سلب امنیت از محیط جامعه شود.
ریشه قرآنی این مفهوم به آیاتی نظیر آیه ۳۳ سوره مبارکه مائده برمیگردد که در آن به مجازات کسانی که با خدا و پیامبرش میجنگند و در زمین فساد میکنند، اشاره شده است. از این رو، محاربه در حقوق اسلامی یکی از جرایم سنگین علیه امنیت و آسایش عمومی به شمار میرود و تفاوتهای ظریفی با مفاهیمی چون بغی (شورش سیاسی) و افساد فیالارض دارد.