معنی
این ترکیب وصفی در زبان فارسی به معنای تمیز، آراسته، مرتب و بدون کثیفی است. در کاربرد کنایی و مجاز عامیانه نیز به کار، سخن یا سندی گفته میشود که کاملاً واضح، بدون ابهام، منقح و به بهترین شکل ممکن انجام و آماده شده باشد.
یعنی چه
عبارت «شسته رفته» (یا شسته و رفته) کنایه از خانهتکانی کامل و به اتمام رسیده است؛ یعنی چیزی که هم شسته شده و هم جارو و تمیز شده است، به طوری که هیچ نقص، ابهام، ایراد یا آشفتگی در آن دیده نمیشود.
مترادف
واژههای فوق همگی در بستر ظاهری یا کنایی، انتقالدهنده معنای آراستگی و وضوح این اصطلاح هستند.
تلفظ
این واژه به صورت صفت مرکب اتباعی و عامیانه در زبان فارسی تلفظ میشود که از دو بخش «شسته» (shoste) و «رُفته» (rofte) تشکیل شده است.
در جدول
در جدولهای کلمات متقاطع، عبارت «شسته رفته» دقیقاً یک پاسخ ۸ حرفی (بدون احتساب فاصله یا با سر هم نویسی حروف) برای راهنماهایی نظیر تمیز، آراسته یا کار بینقص است.
به انگلیسی
بسته به اینکه تمیزی ظاهری مد نظر باشد یا بینقص بودن یک کار، از معادلهای فوق در زبان انگلیسی استفاده میشود.
به عربی
برای مفاهیم ظاهری از نظیف و مرتب و برای کارهای بدون ابهام از واژه منقح استفاده میگردد.
به ترکی
در زبان ترکی استانبولی عبارات فوق به خوبی معنای پاکیزگی و سامانیافتگی را میرسانند.
جمعبندی و توضیح کامل شسته رفته
واژه «شسته رفته» یک صفت مرکب اتباعی و عامیانه بسیار پرکاربرد در زبان فارسی است. این اصطلاح از ترکیب دو اسم مفعولِ بن ماضی یعنی «شسته» (از مصدر شستن) و «رُفته» (از مصدر رُفتن به معنای جارو کردن و پاک کردن) پدید آمده است. ترکیب این دو جزء مجازاً کنایه از یک خانهتکانی کامل، تمامعیار و بینقص است که در آن همه چیز به بهترین شکل پاکیزه و سازماندهی شده است.
در کاربرد روزمره و گفتار معیار، این واژه علاوه بر معنای مادی و ظاهری خود (مانند یک اتاق یا لباس مرتب و تمیز)، کاربرد مجازی بسیار مهمی دارد. وقتی یک گزارش، سند، حسابکتاب مالی یا یک سخنرانی به صورت «شسته رفته» توصیف میشود، منظور این است که آن کار کاملاً شفاف، واضح، صریح، بدون ابهام و گره، و عاری از هرگونه حشو و خطخوردگی انجام شده است و جای هیچ گمانهزنی یا ایرادی را باقی نمیگذارد.