یعنی چه
این اصطلاح به دو مفهوم اشاره دارد: یکی حس خوشایندی که پس از خوردن، نوشیدن یا یک تجربه با تأخیر در ذهن و دهان باقی میماند (پسمزه)، و دیگری در روانشناسی و فلسفه که به لذت حاصل از عواقب، بازخوردها یا برداشتهای ذهنی بعدی یک رفتار (مانند تحسین دیگران) اطلاق میشود.
تلفظ
این ترکیب از دو واژه با ریشه عربی تشکیل شده و در زبان فارسی با کسرۀ اضافه به صورت لَذّتِ ثانَوی خوانده میشود.
در جدول
در جدولهای متقاطع، پاسخ این مدخل بر اساس تعداد حروف خواستهشده میتواند خود ترکیب «لذت ثانوی» یا معادلهای آن مانند «پسمزه» باشد.
به انگلیسی
در متون تخصصی روانشناسی از کلمه Secondary pleasure و در توصیف حس چشایی و عمومی از Aftertaste استفاده میشود.
به عربی
این اصطلاح در زبان عربی به صورت ترکیب موصوف و صفت ترجمه و استفاده میشود.
به فارسی
در زبان فارسی واژههای «پسلذت»، «پسمزه» و «لذت پسینی» دقیقترین معادلهای مفهومی برای این ترکیب توصیفی هستند.
در قرآن
ترکیب «لذت ثانوی» یک اصطلاح مدرن و توصیفی است و در قرآن وجود ندارد. با این حال، ریشه واژه «لذت» به صورت جمع یکبار در سوره محمد آیه ۱۵ به صورت «لَّذَّةٍ لِّلشَّارِبِينَ» (لذتی برای نوشندگان) به کار رفته است.
نماد چیست
در مفاهیم فلسفی و روانشناختی، لذت ثانوی نمادی از فرآیند بازاندیشی (Reflection)، عمق حافظه انسان و توانایی ذهن برای تولید خرسندی بدون محرک حسی مستقیم است.
جمعبندی و توضیح کامل لذت ثانوی
اصطلاح «لذت ثانوی» یک ترکیب وصفی و توصیفی است که به عنوان یک مدخل مستقلِ سنتی در لغتنامههای مرجع فارسی مانند دهخدا یا معین ثبت نشده است. این واژه بیشتر یک اصطلاح ترجمهای و کاربردی در حوزههای روانشناسی، فلسفه و علوم چشایی است و به هر نوع حس خوشایند، بازتابی یا ذهنی گفته میشود که مستقیماً از خودِ محرک اولیه به دست نمیآید، بلکه ناشی از عواقب، خاطرات، یا پیامدهای بعدی آن است.
از نظر ریشهشناسی، این اصطلاح از دو واژه عربی «لذت» (به معنی خوشی و دلپذیری) و «ثانوی» (به معنی دومی و غیراصلی) ترکیب شده است. در حوزه چشایی به معنی «پسمزه» یا طعم خوشایندی است که پس از بلعیدن غذا در دهان میماند و در روانشناسی نمادی از لذتهای ذهنی و پاداشهای اجتماعی یا درونی پس از انجام یک کار است.