یعنی چه
قبق افکندن (یا قباق انداختن) یک مهارت و مسابقهٔ نظامی-ورزشی سنتی در ایران باستان و دوران صفویه بوده است. در این هنر، سوارکاران در حالی که اسب با سرعت در حال دویدن بود، باید با تیر و کمان به هدف مشخصی (مانند کدو یا حلقهای فلزی) که بر بالای یک چوب یا مناره بلند نصب شده بود، شلیک میکردند.
تنزلوح
تلفظ صحیح این ترکیب واژگانی به صورت قَبَقْ اَفْکَنْدَنْ (قَباقْ اَفْکَنْدَنْ) است.
در جدول
در جدولهای متقاطع و شرح در متن، پاسخ این عبارت دقیقاً «قبق افکندن» با ۹ حرف است. همچنین ممکن است با عناوین مشابهی همچون قباق زدن یا برجاس زدن نیز شناخته شود.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی برای این مهارت رزمی تاریخی از اصطلاحات عام مانند Archery on horseback یا اصطلاح اختصاصی Qabaq-shooting استفاده میشود.
به عربی
در زبان عربی با وامگیری از ریشه ترکی واژه، به این ورزش «رماية القَبَق» یا به طور کلی «رمي السهام من على الخيل» میگویند.
به فارسی
معادلهای فارسی اصیل و جایگزین برای این اصطلاح شامل تعابیری چون هدف زدن، برجاس زدن، چابکسواری رزمی و تیراندازی بر روی اسب است.
نماد چیست
این اصطلاح در فرهنگ و آیینهای نظامی سنتی، نمادی از شجاعت، تسلط کامل بر اسب، نشانهگیری دقیق در اوج سرعت و یکی از هنرهای پنجگانهٔ رزمی سوارکاران به شمار میرفته است.
جمعبندی و توضیح کامل قبق افکندن
اصطلاح «قبق افکندن» یا «قباق انداختن» ریشه در فرهنگ نظامی و ورزشهای سنتی سوارکاری دارد. واژه «قبق» در زبان ترکی به معنای کدو است؛ چرا که در گذشته، چوب بلندی را در میدان مسابقه نصب میکردند و کدو یا حلقهای از جنس طلا و نقره را بر فراز آن میآویختند تا سوارکاران چابک در حال دویدن به آن شلیک کنند.
این واژه و ترکیب هنرمندانه آن، امروزه بیشتر در متون تاریخی، شعر و جدولهای کلمات متقاطع کاربرد دارد و نشاندهنده یکی از ارکان مهم آمادگی رزمی و سوارکاری عهد باستان و دوران صفویه در ایران است.