یعنی چه
ترکیب واژگانی «ضایع و تباه» از دو کلمه مترادف تشکیل شده است که در کنار هم برای تأکید بیشتر بر نابودی کامل، هدررفت، و از دست رفتن ارزش یا کیفیت چیزی به کار میروند. واژه ضایع به معنی هدررفته و بیاعتبار است و تباه به معنی فاسد و خراب.
تلفظ
واژه اول به صورت [ضا / یِ / ع] با همزه یا یای مکسور و واژه دوم به صورت [تَ / باه] با فتح ت تلفظ میشود.
در جدول
در حل جدول کلمات متقاطع، عبارت «ضایع و تباه» دقیقاً ۹ حرف دارد. همچنین کلمات مترادفی چون باطل، فاسد، هدر و نابود میتوانند به عنوان پاسخهای جایگزین و کوتاهتر مد نظر قرار گیرند.
به انگلیسی
برای ترجمه این مفهوم به زبان انگلیسی، بسته به بافت متن از صفاتی که دلالت بر هدر رفتن، فاسد شدن یا از بین رفتن دارند استفاده میشود.
به عربی
در زبان عربی، واژه ضائع خود ریشه کلمه ضایع فارسی است. کلمات فاسد و تالف نیز دقیقاً همین رسانایی معنایی را در عبارات عربی ایجاد میکنند.
در قرآن
هرچند ترکیب عینی «ضایع و تباه» در قرآن نیست، اما ریشه واژه ضایع در قالب افعالی چون «لَا یُضِیعُ أَجْرَ الْمُحْسِنِینَ» (خداوند پاداش نیکوکاران را هدر نمیدهد) و «أَضَاعُوا الصَّلَاةَ» (نماز را ضایع کردند) بارها با مفهوم از بین بردن و تباه ساختن به کار رفته است.
نماد چیست
در ادبیات، فرهنگ عامه و متون اخلاقی، عبارت ضایع و تباه به عنوان نمادی برای اشاره به فروپاشی درونی، از دست رفتن سرمایههای مادی و معنوی، و حسرت ناشی از بیاصلی و اتلاف وقت به کار میرود.
جمعبندی و توضیح کامل ضایع و تباه
عبارت «ضایع و تباه» یک ترکیب تأکیدی در زبان فارسی است که از دو واژه با ریشههای متفاوت ساخته شده است؛ «ضایع» ریشهای عربی دارد و از ماده ضیع به معنی هدر رفتن گرفته شده، در حالی که «تباه» واژهای اصیل از فارسی میانه (tapāh) به معنی فاسد و خراب است. همراهی این دو واژه در کنار هم، شدت و عمق نابودی، از بین رفتن یا بیفایده شدن یک شیء، موقعیت یا عمر انسان را به مخاطب منتقل میکند.
این اصطلاح در ادبیات معاصر و کهن کاربرد فراوانی دارد و همواره بار معنایی منفی با خود به همراه دارد. از نگاه قرآنی و اخلاقی نیز ضایع و تباه کردن اعمال یا فرصتها مایه خسران دانسته شده است. در کاربردهای روزمره، جدول کلمات و برگردانهای بینالمللی، این عبارت مترادف با مفاهیمی چون تفله، هدر، باطل و مضمحل در نظر گرفته میشود.