یعنی چه
ترسو و بزدل به کسی گفته میشود که دلی نااستوار دارد، پرترس است، بسیار میترسد و از کوچکترین خطرات یا ناملایمات وحشت میکند. این ترکیب صفت مرکب کنایی و توصیفی برای اشاره به ضعف اراده و کمدلی در موقعیتهای حساس است.
تلفظ
واژهٔ اول به صورت تَرْسو (tarsū) و واژهٔ دوم به صورت بُزدِل (boz-del) تلفظ میشود که در گفتار به صورت معطوف با هم به کار میروند.
در جدول
در جدولهای کلمات متقاطع، عبارت «ترسو و بزدل» دقیقاً ۹ حرف دارد. از دیگر پاسخهای رایج و کوتاهتر برای این مفهوم میتوان به جبان، بددل، خائف و آهودل اشاره کرد.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی واژهٔ Coward دقیقترین معادل برای بزدل و فرد فاقد شجاعت است. اصطلاحات عامیانهای مثل Chicken نیز در فرهنگ غربی برای صدا زدن فرد ترسو کاربرد فراوان دارد.
به فارسی
در زبان و ادبیات فارسی، برای رساندن این مفهوم از کنایهها و واژگان گوناگونی استفاده میشود؛ از جمله: بیجگر، کمدل، ضعیفدل، آهودل (دارای دلی مانند آهو که زود رم میکند) و مستوحش.
در قرآن
عین کلمات فارسی «ترسو» یا «بزدل» در قرآن کریم نیامده است، اما مفاهیم معادل آن مانند «جُبْن» (بزدلی در میدان جهاد) و «خوف از غیر خدا» نکوهش شده است؛ مانند آیه ۱۳ سوره حشر که وحشت منافقان از مؤمنان را بیش از ترسشان از خدا میداند.
نماد چیست
در فرهنگ ایرانی و خاورمیانه، حیواناتی مثل بز و آهو به دلیل رمندگی و فرار مداوم، نماد کمدلی هستند (مانند بزدل یا آهودل). در ادبیات فارسی کنایه «کبکزهره» نیز به کار رفته است. در فرهنگ غربی، مرغ و جوجه (Chicken) و خرگوش نمادهای اصلی ترس شناخته میشوند.
جمعبندی و توضیح کامل ترسو و بزدل
واژههای «ترسو» و «بزدل» دو صفت ریشهدار در زبان فارسی هستند که معمولاً همراه یکدیگر برای تأکید بر سستیِ دل و عدم شجاعت در مواجهه با ناملایمات روزگار، خطرها یا میدانهای آزمایش به کار میروند. ترسو از ریشه باستانی «ترس» به همراه پسوند صفتساز ساخته شده و بزدل صفت مرکبی کنایی است که دلالت بر دلی مانند بز (حیوان رمنده و محتاط) دارد.
این واژگان در ادبیات فارسی جایگاه ویژهای دارند و شاعران و نویسندگان با ترکیبهایی نظیر آهودل، بددل و بیجگر به نکوهش این ویژگی اخلاقی پرداختهاند. در فرهنگها و زبانهای دیگر نیز معادلهای دقیقی مانند Coward در انگلیسی وجود دارد و مفاهیم آن در متون دینی نیز در قالب واژههایی چون جبن و هلع مورد بررسی و نقد قرار گرفته است.