یعنی چه
واژهٔ الشحوم در اصل جمعِ کلمهٔ «الشَّحْم» است که در زبان عربی به بافتهای چربی، پیه، دنبه و ذرات دسم موجود در بدن انسان یا حیوانات گفته میشود. این واژه در صنایع مدرن نیز به مواد روانکنندهٔ غلیظ مانند گریس اطلاق میگردد.
تلفظ
تلفظ صحیح این واژه با تشدید و ضمه بر روی شین و ضمه روی حرف حاء به صورت «اَششُحوم» (ash-shuhoum) است.
در جدول
در جدولهای کلمات متقاطع، واژهٔ الشحوم دقیقاً از ۶ حرف تشکیل شده است و به عنوان معادل عربی چربیها یا پیهها شناخته میشود.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی بسته به کاربرد متن، از واژگان Fats برای چربیهای عمومی، Greases برای مصارف صنعتی و گریس، و Lipids در متون زیستشناسی استفاده میشود.
به عربی
از آنجا که الشحوم خود یک واژهٔ اصیل عربی است، مترادفهای همزبان آن شامل الدهون (روغنها و چربیها) و الأتلاح میشود.
به فارسی
دقیقترین برگردانهای فارسی برای این کلمه، واژگان «چربیها»، «پیهها»، «دسم» و در متون کهن فارسی «وزد» هستند که همگی به بافت سفید چربی اشاره دارند.
در قرآن
این واژه به صورت جمع مضاف در آیه ۱۴۶ سوره مبارکه انعام به صورت «شُحُومَهُمَا» آمده است: «وَمِنَ الْبَقَرِ وَالْغَنَمِ حَرَّمْنَا عَلَيْهِمْ شُحُومَهُمَا»؛ که به تحریم چربی و پیه گاو و گوسفند بر قوم یهود به عنوان مجازات ستمگری آنان اشاره میکند.
نماد چیست
در فرهنگ و ادبیات کهن عرب، شحوم (بهویژه چربی اطراف کلیه) کنایه و نمادی از فراوانی، خصب، ثروت و زندگی در ناز و نعمت بوده است. در تفاسیر اخلاقی آیات قرآن نیز گاهی به عنوان نمادی از تغییر شکل دادن محرمات و سوءاستفاده از نعمتها یاد میشود.
جمعبندی و توضیح کامل الشحوم
واژهٔ «الشحوم» یک اسم جمع عربی از ریشهٔ (ش-ح-م) است که وارد زبان و ادبیات فارسی شده و به معنای چربیها، پیهها و بافتهای دسم حیوان یا انسان بهکار میرود. این کلمه در صنایع امروز نیز کاربرد دارد و کنایه از مواد روانکننده و غلیظی مانند گریس است. از نظر ساختار ریشهای، کلماتی مانند شحیم (به معنی چاق و فربه) و تشحم (مانند تشحم کبد یا همان کبد چرب) با آن همخانواده هستند.
در فرهنگ اسلامی و قرآنی، این واژه جایگاه خاصی دارد؛ چرا که در سوره انعام به صراحت از تحریم «شحوم» (پیه و چربی) گاو و گوسفند بر بنیاسرائیل به عنوان کیفر نافرمانیشان یاد شده است. از سوی دیگر، در تعابیر کنایی قدیمی، وجود چربی فراوان نمادی از ثروت، رفاه و برکت در زندگی قلمداد میشده است.