یعنی چه
غزوه سویق نام یکی از غزوههای پیامبر اسلام ﷺ در سال دوم هجری است. داستان آن از این قرار است که پس از شکست مشرکان در جنگ بدر، ابوسفیان با لشکری کوچک برای انتقام و شبیخون به اطراف مدینه آمد، دو مسلمان را کشت و نخلستانی را آتش زد و گریخت. پیامبر با سپاهی به تعقیب او رفتند. ابوسفیان و یارانش از ترس و برای سبکبار شدن و فرار سریعتر، کیسههای توشه خود را که حاوی «سَویق» (آرد برشته گندم یا جو) بود در راه ریختند و مسلمانان آنها را جمعآوری کردند.
تلفظ
این عبارت تاریخی به صورت [غَزْ وَ تِ سَ وِیق] یا [غَزْ وَ هِ سَ وِیق] تلفظ میشود. واژه سویق در عربی به فتح سین و کسر واو (سَوِیق) خوانده میشود.
در جدول
در جدولهای متقاطع کلمات، پاسخ این عبارت دقیقاً ۹ حرف (با احتساب همزه و فاصله طبق ساختار سنتی: غزوه ٔ سویق) یا ۸ حرف بدون علائم است و به عنوان «نبردی در صدر اسلام که درگیری نداشت» یا «غزوه کیسههای آرد» پرسیده میشود.
به انگلیسی
در منابع و دایرةالمعارفهای انگلیسیزبان، از این رویداد تاریخی بیشتر با عنوان Invasion of Sawiq یا Expedition of Sawiq یاد میشود.
به عربی
در متون اصیل تاریخ اسلام و زبان عربی، این واقعه به نام «غزوة السَّوِیق» ثبت شده است که به کیسههای آرد تفتداده شده اشاره دارد.
به فارسی
در زبان و تاریخنگاری فارسی به آن «نبرد سویق» یا «غزوه سویق» میگویند. واژه غزوه به معنای جنگ به فرماندهی شخص پیامبر و سویق به معنی قاووت یا آرد تفتداده شده است، بنابراین میتوان آن را به صورت توصیفی «نبرد توشهی رها شده» نیز معنا کرد.
در قرآن
در قرآن کریم به نام «غزوه سویق» هیچ اشاره مستقیم یا آیه مجزایی اختصاص نیافته است؛ چرا که این رویداد یک تعقیب و گریز کوتاه بود و درگیری نظامی بزرگی در آن رخ نداد. با این حال، ریشههای عمومی واژه غزوه (غزو) در آیات مرتبط با جهاد وجود دارد.
نماد چیست
این رویداد در فرهنگ و تاریخ اسلامی نمادی از «فرار دستپاچه و مذبوحانه دشمن» است که برای حفظ جان خود، حتی حیاتیترین توشه و آذوقهاش را رها میکند. همچنین نمادی از اقتدار و آمادگی رزمی سریع مسلمانان مدینه در پاسخ به تهدیدات پس از جنگ بدر به شمار میرود.
جمعبندی و توضیح کامل غزوه ٔ سویق
غزوه سویق یکی از رویدادهای نظامی و دفاعی صدر اسلام در سال دوم هجری است که به دنبال شبیخونِ تلافیجویانه و محدود ابوسفیان به اطراف مدینه رخ داد. در این واقعه، ابوسفیان برای وفای به سوگند خود مبنی بر انتقامِ شکست بدر، اقدامی ناگهانی انجام داد و بلافاصله فرار کرد. پیامبر اکرم ﷺ با سپاهی از مسلمانان به تعقیب سریع آنها پرداختند.
ویژگی منحصربهفرد این غزوه که نامگذاری آن را رقم زد، این بود که مشرکان مکه از ترس گرفتار شدن به دست سپاه اسلام، بارها و توشههای غذایی خود را که شامل «سویق» (آرد برشته گندم و جو یا همان قاووت) بود در راه ریختند تا سبکبارتر شده و سریعتر فرار کنند. مسلمانان نیز این آذوقهها را به غنیمت برداشته و به مدینه بازگشتند.
اگرچه در این تعقیب و گریز درگیری نظامی مستقیمی رخ نداد، اما بر اساس سنت اسلامی به دلیل نیت جهاد و خروج ارتش اسلام برای دفاع از دین، به عنوان یک «غزوه» رسمی ثبت شد و در تاریخ به نمادی از ترس و عقبنشینی شتابزده دشمن تبدیل گردید.