یعنی چه
خسرانزده به معنای فردی است که دچار ضرر و زیان سنگین شده و سرمایه مادی، عمر یا ایمان خود را از دست داده و به ناکامی رسیده است.
تلفظ
این واژه از ترکیب «خُسْران» (با ضمه خ و سکون س) و «زَده» (با فتح ز و د) ساخته شده است.
در جدول
در جدولهای متقاطع کلمه «خسران زده» به عنوان پاسخ واژههایی چون زیاندیده یا شکستخورده با ۸ حرف کاربرد دارد.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی برای توصیف این حالت از واژههایی که به از دست رفتن سرمایه یا شکست مطلق اشاره دارند استفاده میشود.
به عربی
ریشه بخش اول این واژه عربی است و در این زبان از مشتقات ماده «خ س ر» برای بیان مفهوم زیاندیده استفاده میشود.
به فارسی
معادلهای اصیل و رایج فارسی این صفت مرکب شامل واژههایی چون زیاندیده، ورشکسته، آسیبدیده و شاهنشینِ مفهومِ تهیدست شدن است.
در قرآن
اگرچه خود ترکیب فارسی «خسرانزده» در قرآن نیست، اما ریشه آن یعنی «خسران» و مشتقاتش ۶۵ بار به کار رفتهاند؛ مانند آیه «إِنَّ الْإِنْسَانَ لَفِي خُسْرٍ» در سوره عصر که به زیانکاری انسان مادی اشاره دارد. در فرهنگ قرآنی، خسران واقعی از دست دادن اصلِ سرمایه وجود (ایمان و عمر) است.
جمعبندی و توضیح کامل خسران زده
واژه «خسرانزده» یک صفت مرکب مشتق-مرکب در زبان فارسی است که از ترکیب واژه عربی «خسران» (به معنی کاستی و نابودی سرمایه) و پسوند مفعولی فارسی «زده» (از مصدر زدن) شکل گرفته است. این کلمه در لغت به معنای کسی است که دچار ضرر سنگین، ورشکستگی یا ناامیدی شده و دارایی مادی یا معنوی خود را از دست داده است.
در ادبیات عرفانی و فرهنگ اسلامی، خسرانزده نماد انسان غافلی است که گرانبهاترین سرمایه خود یعنی «عمر و زمان» را در بازار دنیا با کالاهای کمارزش معاوضه کرده و در نهایت دستخالی و پشیمان مانده است. این مفهوم قرابت معنایی بالایی با مفاهیمی چون مغبون و حسرتزده دارد.