یعنی چه
واژه شرقیمابی (یا شرقیمآبی) به معنای تمایل، گرایش یا تقلید از فرهنگ، آداب، رسوم و منش مردم کشورهای شرقی و اتخاذ سبک زندگی و دیدگاههای سنتی مشرقزمین است. از نظر ساخت واژه، این اصطلاح در منابع کلاسیک و لغتنامههای معتبر به عنوان یک مدخل مستقل و رسمی ثبت نشده است و بیشتر یک ساخت معاصر یا تحلیلی به شمار میرود که در مباحث فرهنگی کاربرد دارد.
تلفظ
تلفظ این واژه ترکیبی از واژه «شرقی» (با فتح شین و سکون راء) و پسوند «مآبی» (برگرفته از مآب به معنی روش و رفتار) است که به صورت شَرقِیمآبی خوانده میشود.
در جدول
در مسابقات و جدولهای کلمات متقاطع، پاسخ این مفهوم واژه «شرقی مابی» است که دقیقاً از ۸ حرف تشکیل شده است.
به انگلیسی
برای بیان این مفهوم در زبان انگلیسی، بسته به کاربرد فرهنگی، ایدئولوژیک یا خنثی، از واژههای Orientalism، Easternization یا عبارت Eastern-oriented استفاده میشود.
به فارسی
واژههای مترادف و هممعنی فارسی برای این اصطلاح شامل شرقگرایی، شرقدوستی و شرقمنشی هستند. در مقابل، واژههای متضاد آن شامل غربمآبی، غربزدگی و فرنگمآبی میباشند.
در قرآن
خود اصطلاح «شرقیمآبی» در قرآن وجود ندارد. با این حال، کلمات پایهای سازنده آن در آیات به کار رفتهاند؛ مانند واژه «شَرْقِيَّةٍ» در آیه ۳۵ سوره نور (...لَّا شَرْقِيَّةٍ وَلَا غَرْبِيَّةٍ...) و واژه «مآب» به معنای حسن عاقبت و جایگاه بازگشت در آیه ۱۴ سوره آلعمران (...وَاللَّهُ عِندَهُ حُسْنُ الْمَآبِ).
نماد چیست
برای این مفهوم انتزاعی، فرهنگی و رفتاری، هیچگونه نماد تصویری، المان المپیک یا نمادشناسی استاندارد و رسمی در منابع تعریف نشده است.
جمعبندی و توضیح کامل شرقی مابی
واژه «شرقی مابی» (شرقیمآبی) یک ترکیب واژگانی معاصر در زبان فارسی است که از صفت «شرقی» (با ریشه عربی شرق) و پسوند فارسیسازیشدهٔ «ـمآب» (برگرفته از ریشه عربی اوب به معنی محل بازگشت و منش) ساخته شده است. این اصطلاح به طور کلی به معنای تمایل، گرایش، یا تقلید از سبک زندگی، آداب و رسوم و فرهنگ سنتی کشورهای مشرقزمین به کار میرود و در تقابل مستقیم با جریانهایی چون غربمآبی، غربزدگی و فرنگمآبی قرار دارد.
با وجود کاربرد تفسیری و زمینهمحور این واژه در مباحث اجتماعی، بررسی لغتنامههای معتبر نشان میدهد که «شرقیمآبی» به عنوان یک مدخل مستقل و رسمی در منابع کلاسیک ثبت نشده است. همچنین کلمات پایهای سازنده این ترکیب مانند شرق و مآب به صورت مجزا در قرآن کریم به کار رفتهاند، اما خود ترکیب فاقد پیشینه قرآنی یا نماد تصویری استاندارد است.