یعنی چه
واژه مضلل در زبان عربی به دو صورت اسم فاعل و اسم مفعول به کار میرود؛ مُضَلِِّل به معنای کسی یا چیزی است که دیگران را به اشتباه و فریب میاندازد (مانند رسانه گمراهکننده) و مُضَلَّل به معنای فردی است که خودش دچار فریب، خطا یا گمراهی شده است.
تلفظ
این کلمه بر وزن باب تفعیل تلفظ میشود. با کسر لام اول (مُضَلِّل) بار معنایی فاعل و با فتح لام اول (مُضَلَّل) بار معنایی مفعول به خود میگیرد.
در جدول
در جدولهای متقاطع، این کلمه معمولاً به عنوان پاسخ برای راهنماهای 'گمراهکننده' یا 'فریبدهنده' کاربرد دارد و طول آن ۴ حرف است.
به انگلیسی
برای حالت فاعلی (مضلِّل) کلمات misleading و deceptive دقیقترین معادلها در متون رسانهای و حقوقی هستند.
به عربی
در زبان عربی معاصر، اصطلاح «الإعلام المضلل» به وفور برای اشاره به رسانههای جریانساز و فریبکار استفاده میشود.
به فارسی
در برگردان دقیق فارسی، با توجه به سیاق متن میتوان از واژههایی چون گمراهکننده، فریبدهنده، مایه انحراف و یا در حالت مفعولی از فریبخورده و بیراهه رفته استفاده کرد.
در قرآن
خود واژه «مضلل» به صورت مستقیم در قرآن ذکر نشده است؛ با این حال ریشه آن (ض ل ل) در قالب افعالی چون «یضل» یا واژههای مشابهی مثل «مضل» (مانند آیه ۱۵ سوره قصص: إنه عدو مضل مبین) به کار رفته که بر مفهوم گمراهسازی آشکار شیطان دلالت دارد.
نماد چیست
این کلمه در ادبیات نشانهشناسی مادی نماد شیء خاصی نیست، بلکه در ادبیات دینی و اخلاقی به عنوان نمادِ مفهومِ فریبکاری، فتنه، دوری از صراط مستقیم و پوشاندن حقیقت به کار میرود.
جمعبندی و توضیح کامل مضلل
واژه مضلل ریشه در زبان عربی (ض ل ل) دارد و به طور کلی مفهوم انحراف از مسیر درست و حق را افاده میکند. بسته به نوع حرکتگذاری، این کلمه میتواند هم اشاره به عامل فریب و گمراهی (مُضَلِّل) داشته باشد و هم به شخصی که مورد فریب و اشتباه قرار گرفته است (مُضَلَّل). در کاربردهای امروزی و رسانهای، وجه فاعلی آن یعنی گمراهکننده بیشتر مورد استفاده قرار میگیرد.
اگرچه خود این لفظ دقیقاً در متن قرآن نیامده، اما واژگان همخانواده آن مانند مضل و ضلالت بارها برای توصیف عملکرد شیطان و گمراهان استفاده شدهاند. در زبان فارسی، این کلمه به عنوان یک صفت دقیق برای توصیف جریانها، اخبار یا افرادی که قصد دگرگون جلوه دادن حقیقت را دارند، به کار میرود.