یعنی چه
گیاه یکساله به گیاهی گفته میشود که کل چرخهٔ حیات آن شامل جوانهزدن، رشد، گلدهی، تولید بذر و مرگ، در طول یک فصل رشد یا حداکثر در یک سال کامل میشود و تنها بذر آن برای سال بعد باقی میماند.
تلفظ
تلفظ این واژه به صورت [گِ یاهْ یِکْ سا لِ] است که یک ترکیب وصفی از دو کلمه اصیل فارسی «گیاه» و «یکساله» میباشد.
در جدول
در جدولهای متقاطع، پاسخ این عبارت با توجه به تعداد حروف، خودِ «گیاه یک ساله» (۱۰ حرف) یا واژههای مترادفی چون «یک سال زی» است.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی برای این مفهوم از واژه Annual یا Annual plant استفاده میشود که از ریشه لاتین annus به معنی سال گرفته شده است.
به عربی
در زبان عربی علمی به آن «نبات حولي» میگویند که از ریشه «حول» به معنای سال گرفته شده است. در منابع عمومی «نبات سنوي» نیز به کار میرود.
به ترکی
در ترکی استانبولی این مفهوم به صورت دقیق با عبارت Tek yıllık bitki (گیاه تکساله) یا Yıllık bitki شناخته میشود.
نماد چیست
این گیاهان در فرهنگها و ادبیات به دلیل رشد سریع، گلدهی پرشور و مرگ زودهنگام، نماد بارز گذرا بودن زندگی، فانی بودن دنیا و غنیمت شمردن فرصتها هستند. همچنین در قرآن کریم نیز چرخه زندگی این گیاهان به عنوان تمثیلی از ناپایداری حیات دنیا توصیف شده است.
جمعبندی و توضیح کامل گیاه یک ساله
گیاه یکساله به دستهای از رستنیها اطلاق میشود که تمام مراحل زندگی خود یعنی جوانه زدن، رشد، تولید گل و بذر را در یک فصل رشد یا حداکثر طی یک سال به پایان میرسانند و با فرارسیدن فصل سرما یا پایان دوره حیات، به طور کامل خشک میشوند و میمیرند؛ به طوری که بقای نسل آنها در سالهای بعد تنها از طریق بذرهایی که تولید کردهاند امکانپذیر است. نمونههای بارز این گیاهان در کشاورزی و طبیعت شامل گندم، برنج، هندوانه و گل اطلسی است.
این واژه از نظر لغوی یک ترکیب وصفی کاملاً فارسی است. در حوزه مفاهیم فرهنگی و ادبی، گیاهان یکساله به دلیل طول عمر کوتاه اما ثمردهی سریع و پرشور، همواره نماد زیباییهای زودگذر، فانی بودن دنیا و ناپایداری زندگی مادی بودهاند. این مفهوم تمثیلی حتی در آیات متعدد قرآن کریم نیز برای یادآوری زودگذر بودن حیات دنیا برای انسانها به کار رفته است.