یعنی چه
جمادات در لغت جمع «جَماد» است و به تمامی موجودات و اشیای بیجانی اطلاق میشود که فاقد روح، نفس، رشد گیاهی و حرکت حیاتی هستند. از مهمترین مصادیق آن میتوان به سنگها، خاک، فلزات و انواع مواد معدنی در طبیعت اشاره کرد.
تلفظ
این واژه به صورت فتح جیم و فتح میم کشیده (جَمادات) تلفظ میشود و از ریشه عربی جَمَدَ گرفته شده است.
در جدول
در جدولهای کلمات متقاطع، واژه «جمادات» به عنوان پاسخ برای طراحانی است که به دنبال کلمهای ۶ حرفی با مفهوم موجودات بیجان، مواد معدنی یا اولین مرتبه از موالید سهگانه هستند.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی برای اشاره به جمادات بیشتر از اصطلاحات علمی و عمومی مربوط به اشیای غیرزنده و مواد جامد مادی استفاده میشود.
به عربی
این واژه اصالتاً عربی است و در خود زبان عربی نیز به همین صورت یا به صورت الجوامد برای اشاره به بخش بیجان طبیعت به کار میرود.
به فارسی
معادلهای دقیق فارسی این واژه شامل «بیجانها»، «افسردگان» (در متون کهن به معنی منجمد و بیحرکت) و «مواد معدنی» است که در برابر جانداران و رستنیها قرار میگیرد.
در قرآن
عین کلمه «جمادات» در قرآن کریم ذکر نشده است؛ اما مفاهیم و مصادیق آن (مانند سنگها و کوهها) بارها آمده است. طبق آیاتی مانند آیه ۴۴ سوره اسراء، قرآن کریم برای همه موجودات از جمله جمادات، نوعی شعور پنهان و تسبیح تکوینی قائل است که انسانها آن را درک نمیکنند.
نماد چیست
در ادبیات، فلسفه و عرفان اسلامی، جمادات نماد کمترین میزان آگاهی، سکون و بیحرکتی مادی هستند. با این حال، در نگاه تکاملی عرفا (مانند شعر معروف مولوی: از جمادی مردم و نامی شدم)، جماد نقطه آغازین و پتانسیل اولیه برای صعود روح به مراتب بالاتر حیات یعنی نبات و حیوان تلقی میشود.
جمعبندی و توضیح کامل جمادات
واژه «جمادات» ریشهای عربی دارد و جمع کلمه «جماد» است. این اصطلاح در اصطلاحشناسی سنتی و فلسفی به عنوان اولین مرتبه از «موالید سهگانه» (جماد، نبات، حیوان) شناخته میشود و شامل تمامی عناصر طبیعی بیجان، فاقد رشد و عاری از حرکت اختیاری مانند سنگها، کوهها، خاک و مواد معدنی است.
اگرچه خود این لفظ در قرآن کریم به کار نرفته، اما نگاه تفکری اسلام و فلاسفه به جمادات فراتر از یک توده مرده است؛ به طوری که در حکمت اسلامی برای آنها شعوری متناسب با مرتبه وجودیشان تایید شده است. در ادبیات فارسی نیز این واژه نماد ایستایی اولیه و در عین حال، خشت اول در مسیر حرکت تکاملی موجودات به سوی کمال به شمار میرود.