یعنی چه
در اصطلاح دینی و فرهنگ اسلامی، به درختی منسوب به دوزخ اشاره دارد که بسیار تلخ، بدبو و سوزان است. این درخت در اعماق آتش میروید و میوه آن برای مجازات و عذاب گناهکاران به عنوان خوراک به آنها داده میشود.
تلفظ
این عبارت ترکیبی متشکل از دو واژه است: «درخت» با فتح دال و رَ و سکون خ و ت (deraxt) و «جهنمی» با فتح ج و ه و نون مشدد (jahannami) که با کسرهٔ اضافه به هم متصل میشوند.
در جدول
در پاسخ به سوالات جدول، این عبارت معمولاً به عنوان نشانه یا تعریف برای واژه «زقوم» یا «شجره ملعونه» به کار میرود و خودِ عبارت دارای ۹ حرف است.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی برای اشاره به این مفهوم قرآنی و نمادین از ترکیبهای توصیفی مربوط به دوزخ یا نام مستقیم آن استفاده میشود.
به عربی
در متن قرآن کریم و تفاسیر عربی، این مفهوم دقیقاً با تعابیر شجره زقوم یا شجره ملعونه یاد شده است.
به فارسی
معادلهای خالصتر یا ادبی این ترکیب در زبان فارسی شامل واژههایی مانند «درخت دوزخی» یا «درخت آتشین» است که در متون تفسیری و منظوم به کار رفتهاند.
نماد چیست
در ادبیات و فرهنگ دینی، این درخت نماد مجسمشدهٔ عقاید خبیثه، مال حرام و فرجام شوم انسان گناهکار در دنیاست که در آخرت به صورت درختی سوزان ظاهر میشود. در فرهنگ عامه نیز به عنوان مظهر هر چیز بسیار تلخ و آزاردهنده به کار میرود.
جمعبندی و توضیح کامل درخت جهنمی
عبارت «درخت جهنمی» یک ترکیب توصیفی در زبان فارسی است که مستقیماً به مفهوم قرآنی «درخت زقوم» اشاره دارد. براساس آیات سورههای صافات، دخان و واقعه، این درخت در بن جهنم میروید، شکوفههایی مانند سرهای شیاطین دارد و شیره و میوه تلخ و سوزان آن به عنوان کیفر، خوراک دوزخیان میشود.
از نظر واژهشناسی، این عبارت از واژه پارسی میانه «درخت» و کلمه واجاموختهٔ «جهنم» (دارای ریشه عبری گهینوم) ساخته شده است. این اصطلاح در ادبیات مذهبی و عامه به عنوان نمادی برای تجسم عینی اعمال ناپسند، مال حرام و چشیدن اوج تلخی و عذاب فرجامین به کار میرود.